Phát triển tài sản trí tuệ: Bước đi chiến lược của Phú Thọ trong giai đoạn mới

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, cạnh tranh ngày càng gay gắt và yêu cầu phát triển bền vững, việc xây dựng, bảo hộ và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ (TSTT) đã trở thành yếu tố then chốt nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, gia tăng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp và địa phương. Tại Phú Thọ, hoạt động sở hữu trí tuệ những năm qua đã được quan tâm, triển khai đồng bộ, bài bản, từng bước khẳng định vai trò là bước đi chiến lược, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn phát triển mới.

Xác định TSTT là nền tảng quan trọng của đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế, tỉnh Phú Thọ đã tập trung nguồn lực cho công tác tạo lập, quản lý và phát triển tài sản trí tuệ, trong đó ưu tiên hỗ trợ xây dựng, bảo hộ chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận cho các sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc thù và sản phẩm OCOP của địa phương.

Cam Cao Phong được trưng bày, giới thiệu tại Lễ hội Cam Cao Phong năm 2025 là sản phẩm đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, góp phần nâng cao giá trị nông sản và khẳng định thương hiệu trên thị trường.

Theo thống kê của Sở Khoa học và Công nghệ, giai đoạn 2021 - 2025, trên địa bàn tỉnh có hơn 2.400 đơn đăng ký sở hữu trí tuệ, trong đó gần 2.050 sản phẩm đã được cấp văn bằng bảo hộ, bao gồm hàng nghìn nhãn hiệu hàng hóa, hàng trăm kiểu dáng công nghiệp, sáng chế và giải pháp hữu ích. Những con số này cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức của doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân về vai trò của sở hữu trí tuệ trong phát triển sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh việc hỗ trợ chung, riêng trong năm 2025, tỉnh trực tiếp hỗ trợ 47 đối tượng đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ với tổng kinh phí 750 triệu đồng, góp phần giảm chi phí ban đầu, khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư xây dựng thương hiệu cho sản phẩm của mình.

Việc xây dựng và bảo hộ nhãn hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp đặc thù đã góp phần quan trọng nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của nông sản Phú Thọ. Tiêu biểu là mía tím Hòa Bình được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu tập thể năm 2013. Sau khi được bảo hộ, mía tím Hòa Bình được tổ chức sản xuất theo hướng tập trung, gắn với tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc, giúp tiêu thụ thuận lợi, giá bán ổn định, thu nhập của người trồng mía được nâng lên rõ rệt. Việc phát triển nhãn hiệu mía tím Hòa Bình không chỉ góp phần bảo tồn giống cây trồng đặc sản của địa phương, mà còn tạo động lực thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Tương tự như sản phẩm bưởi đỏ Tân Lạc được cấp nhãn hiệu tập thể năm 2017, đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để các xã thuộc huyện Tân Lạc (cũ) tiếp tục mở rộng vùng trồng, nâng cao giá trị sản phẩm, thúc đẩy tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng bền vững, gắn với xây dựng nông thôn mới và tiến tới xây dựng chỉ dẫn địa lý “Bưởi đỏ Tân Lạc” trong thời gian tới.

Song song với công tác tạo lập và bảo hộ, tỉnh Phú Thọ chú trọng hoàn thiện cơ chế quản lý tài sản trí tuệ phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Các cơ quan chuyên môn đã rà soát, tham mưu UBND tỉnh điều chỉnh cơ quan quản lý chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm sự thống nhất, hiệu quả trong quản lý, khai thác và phát huy giá trị TSTT đã được bảo hộ. Việc điều chỉnh mô hình quản lý không chỉ hạn chế chồng chéo trong quản lý Nhà nước, mà còn tạo điều kiện để địa phương, doanh nghiệp chủ động hơn trong khai thác và phát triển giá trị TSTT, gắn với sản phẩm đặc thù của từng vùng.

Nhận thức rõ vai trò then chốt của con người trong phát triển TSTT, tỉnh Phú Thọ đặc biệt quan tâm đến công tác tuyên truyền, đào tạo và bồi dưỡng kiến thức về sở hữu trí tuệ. Thời gian qua, tỉnh đã tổ chức 6 lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về sở hữu trí tuệ cho trên 1.500 học viên là cán bộ quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể sản xuất trên địa bàn. Thông qua các lớp tập huấn, học viên được trang bị kiến thức cơ bản về đăng ký bảo hộ, quản lý và khai thác quyền sở hữu trí tuệ, qua đó nâng cao khả năng tự bảo vệ và phát triển thương hiệu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Một trong những điểm nhấn nổi bật là việc triển khai hiệu quả Chương trình phát triển tài sản trí tuệ tỉnh Phú Thọ, gắn với Kế hoạch phát triển nhãn hiệu chứng nhận Chè Phú Thọ. Theo đó, các cơ quan chuyên môn đã và đang tư vấn, hỗ trợ xây dựng và bảo hộ chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể cho 12 sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc trưng và sản phẩm OCOP có lợi thế của tỉnh.

Riêng đối với nhãn hiệu chứng nhận Chè Phú Thọ, đến nay đã có 16 đơn vị sản xuất, chế biến, kinh doanh chè được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu, với 18 sản phẩm chè đạt OCOP cấp tỉnh từ 3 sao trở lên, trong đó 2 sản phẩm đạt OCOP 5 sao.

Ông Nguyễn Văn Phúc - Giám đốc Hợp tác xã sản xuất và chế biến chè Yên Kỳ cho biết: Việc được sử dụng Nhãn hiệu chứng nhận Chè Phú Thọ đã giúp sản phẩm tạo dựng được niềm tin với người tiêu dùng, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm. Đây là động lực quan trọng để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng và phát triển bền vững.

Bưởi đỏ Tân Lạc là sản phẩm đã được bảo hộ nhãn hiệu tập thể, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững

Không dừng lại ở việc đăng ký và cấp văn bằng bảo hộ, tỉnh Phú Thọ đặc biệt chú trọng khai thác và phát huy giá trị TSTT sau bảo hộ. Nhiều sản phẩm đã phát huy hiệu quả rõ nét như: Chỉ dẫn địa lý Bưởi quả Đoan Hùng, Cam Cao Phong; nhãn hiệu chứng nhận Chè Phú Thọ; nhãn hiệu tập thể Gà nhiều cựa Tân Sơn, Nếp Gà gáy Mỹ Lung, Hồng Gia Thanh, Nhãn Sơn Thủy, Mía tím Hòa Bình… Các sản phẩm này không chỉ nâng cao thu nhập cho người sản xuất mà còn từng bước xây dựng hình ảnh, thương hiệu nông sản Phú Thọ trên thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.

Cùng với đó, tỉnh đã khai thác hiệu quả phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu về TSTT của tỉnh tại địa chỉ ipdata.gov.vn, phục vụ công tác quản lý Nhà nước, tra cứu thông tin và hỗ trợ tổ chức, cá nhân trong quá trình đăng ký, bảo hộ và khai thác quyền sở hữu trí tuệ.

Ông Nguyễn Bình Khiêm - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Phú Thọ cho biết: Thời gian tới, tỉnh Phú Thọ tiếp tục triển khai hiệu quả Chiến lược và Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030, tập trung hỗ trợ xây dựng, quản lý và phát triển TSTT cho các sản phẩm đặc thù, sản phẩm OCOP của tỉnh gắn với truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng. Đồng thời, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong việc đăng ký bảo hộ, quản lý và phát triển thương hiệu, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm, gia tăng năng lực cạnh tranh, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn, đào tạo, nâng cao nhận thức của tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp về vai trò của sở hữu trí tuệ trong phát triển kinh tế; khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ của tỉnh tại địa chỉ ipdata.gov.vn, phục vụ công tác quản lý Nhà nước và hỗ trợ các chủ thể sản xuất, kinh doanh tiếp cận, sử dụng hiệu quả TSTT.

Tỉnh đặt mục tiêu đáp ứng 100% nhu cầu tư vấn, hướng dẫn bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của các tổ chức, cá nhân khi có nhu cầu; đồng thời tăng số đơn đăng ký và số văn bằng bảo hộ được cấp lên hơn 1,5 lần so với giai đoạn 2021 - 2025. Đặc biệt, tỉnh tiếp tục tập trung hỗ trợ tạo lập, quản lý và phát triển TSTT cho các sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc thù, sản phẩm làng nghề và sản phẩm OCOP. Cụ thể, Phú Thọ sẽ hỗ trợ xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể cho khoảng 20 - 25 sản phẩm có lợi thế của tỉnh; đồng thời hỗ trợ khai thác, quản lý và phát triển từ 30 sản phẩm hàng hóa trở lên đã được bảo hộ dưới các hình thức sở hữu trí tuệ như chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu, sáng chế, giải pháp hữu ích,…

Những kết quả đạt được thời gian qua cho thấy, phát triển TSTT không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành Khoa học và Công nghệ, mà đã trở thành yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Phú Thọ. Với định hướng đúng đắn, cách làm bài bản và sự đồng hành của các cấp, các ngành, doanh nghiệp và người dân, TSTT đang từng bước trở thành đòn bẩy nâng cao giá trị sản phẩm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, góp phần đưa Phú Thọ phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Theo phutho.gov.vn