Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ thông qua hoạt động hỗ trợ, phát triển tài sản trí tuệ

Trong giai đoạn hội nhập hiện nay, vai trò chiến lược của phát triển tài sản trí tuệ đối với Việt Nam nói chung và tỉnh Phú Thọ nói riêng nhằm các mục tiêu: Nâng tầm năng suất và chất lượng tăng trưởng giúp chuyển từ “làm nhiều – lãi ít” sang “làm ít – giá trị cao”, là giải pháp căn bản để thoát “bẫy thu nhập trung bình”; Tạo sức cạnh tranh cho doanh nghiệp trong nước (khi doanh nghiệp có thương hiệu, công nghệ, thiết kế riêng sẽ: không bị ép giá, không phụ thuộc gia công, có vị thế trên chuỗi giá trị trong nước và toàn cầu), là tấm “hộ chiếu” của doanh nghiệp tỉnh đi ra các tỉnh trong nước và của doanh nghiệp Việt đi ra thế giới; Bảo vệ người sáng tạo, khuyến khích đổi mới (khi quyền sở hữu trí tuệ được bảo vệ nghiêm: Nhà khoa học dám nghiên cứu; doanh nghiệp dám đầu tư R&D; người trẻ dám khởi nghiệp sáng tạo), không có bảo hộ trí tuệ, sẽ không có đổi mới bền vững; Gia tăng giá trị cho nông sản và đặc sản địa phương (chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhân, nhãn hiệu tập thể giúp: Nông dân bán giá cao hơn; chống hàng giả, hàng nhái; gắn sản phẩm với uy tín của tỉnh, quốc gia), một sản phẩm có thương hiệu được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ khác hoàn toàn với một sản phẩm vô danh; Gắn với an ninh kinh tế và chủ quyền quốc gia (làm chủ công nghệ lõi; giảm phụ thuộc vào nước ngoài; bảo vệ tri thức Việt trước bị chiếm dụng), tài sản trí tuệ không chỉ là kinh tế, mà là chủ quyền mềm của tỉnh và của vùng lãnh thổ, quốc gia.

Đồng chí Đinh Công Sứ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh khảo sát mô hình trồng bưởi của gia đình ông Đỗ Minh Chính ở khu 4, xã Bằng Luân (tháng 10/2025) - Ảnh Ngọc Kiên

Thực hiện Quyết định số 2205/QĐ-TTg ngày 24/12/2020 của Thủ tướng Chính phủ về phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030, tỉnh Phú Thọ  (gồm 3 tỉnh cũ: Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình) đã kịp thời triển khai thực hiện Chương trình cho riêng mình thể hiện thông qua Quyết định số 312/QĐ-UBND ngày 18/01/2021 của UBND tỉnh Phú Thọ; Quyết định số 984/QĐ-UBND ngày 14/5/2021 của UBND tỉnh Hoà Bình; Nghị quyết số 10/2023/NQ-HĐND ngày 20/7/2023 của HĐND tỉnh Vĩnh Phúc. Sau hơn 4 năm triển khai thực hiện Chương trình trên địa bàn tỉnh (giai đoạn 2021 - 2025), những con số ấn tượng cùng câu chuyện thực tế từ các sản phẩm địa phương cho thấy chương trình đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế tri thức, nâng cao giá trị thương hiệu, sức cạnh tranh sản phẩm/dịch vụ và niềm tự hào của tỉnh Phú Thọ.

Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh đã tiếp nhận và hướng dẫn 100% nhu cầu tư vấn bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của tổ chức, cá nhân; có 1.328 đơn đăng ký được chấp nhận và 817 văn bằng bảo hộ được cấp, tăng 2,5 lần so với giai đoạn 2016 - 2020. Cùng với đó, đã có 74 lớp tập huấn, đào tạo được tổ chức với hơn 3.600 lượt người tham gia và hỗ trợ kinh phí đăng ký bảo hộ đối với 50 đối tượng quyền sở hữu trí tuệ (nhãn hiệu đăng ký bảo hộ trong nước và nước ngoài) của 10 doanh nghiệp.

Tỉnh Phú Thọ hiện nay đã hỗ trợ xây dựng và phát triển cho hơn 50 sản phẩm đặc trưng, có lợi thế của tỉnh, trong đó nhiều sản phẩm đã khẳng định vị thế và hiệu quả kinh tế rõ rệt. Các sản phẩm/dịch vụ như chè Phú Thọ, bưởi Đoan Hùng, hồng Gia Thanh, nếp gà gáy Mỹ Lung, gà đồi Thanh Ba, rượu ngô Tân Sơn, tương Dục Mỹ, bánh sắn Phong Châu, nước khoáng và dịch vụ tắm khoáng Kim Bôi, Gà đen Pà cò Mai Châu, Cá Dầm xanh Mai Châu, Rượu cần Lương Sơn, Nhãn Lương Sơn, Lạc Yên Thủy, Gạo Phú Xuân, Na dai Bồ Lý, Ổi Đôn Nhân... sau khi được cấp văn bằng bảo hộ đã có giá trị tăng từ 10 - 30%. Nhiều sản phẩm được mở rộng thị trường tiêu thụ, mang lại thu nhập ổn định cho người dân, hợp tác xã. Chẳng hạn, doanh thu bình quân của Hợp tác xã chè Đá Hen, xã Đồng Lương đạt 200 - 300 triệu đồng/tháng; sản phẩm rượu ngô Tân Sơn tăng lợi nhuận hơn 50%; gà đồi Thanh Ba tăng giá bán thêm 30.000 đồng/kg so với trước,...

Đồng chí Chu Thị Bích Thủy - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ trao giấy chứng nhận nhãn hiệu “Tôm càng xanh Cẩm Khê” cho UBND huyện Cẩm Khê (tháng 4/2025) - Ảnh Trọng Phương

Song song với hỗ trợ kỹ thuật và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tỉnh Phú Thọ cũng chú trọng xây dựng hình ảnh và quảng bá thương hiệu sản phẩm thông qua hoạt động truyền thông, xúc tiến thương mại. Trong hơn 4 năm qua, 73 chương trình, tin, bài về tài sản trí tuệ đã được đăng tải, phát sóng trên các phương tiện truyền thông của tỉnh. Các sản phẩm được bảo hộ được giới thiệu rộng rãi tại nhiều hội chợ, triển lãm trong và ngoài tỉnh như Hội chợ Techmart vùng Trung du miền núi phía Bắc, Tuần lễ Sản phẩm OCOP quốc gia, Triển lãm Khoa học và Công nghệ Việt Nam... Nhiều sản phẩm mang thương hiệu Phú Thọ đã được ghi nhận bằng các giải thưởng và chứng nhận uy tín. Tiêu biểu là bưởi Đoan Hùng, sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý của tỉnh, liên tục đạt chứng nhận OCOP 4 sao, được bình chọn là “Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu” cấp khu vực và vinh danh tại Hội chợ Công nghiệp Việt Nam (VIETNAM INDUSTRY FAIR).

Sản phẩm Trà Đá Hen của Hợp tác xã chè Đá Hen đạt OCOP 4 sao năm 2022

Ông Nguyễn Bình Khiêm - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Phú Thọ cho biết: “Trên cơ sở kết quả đạt được, tỉnh sẽ tiếp tục triển khai Chương trình phát triển tài sản trí tuệ giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và hiệu quả bảo hộ, quản lý, khai thác tài sản trí tuệ. Trọng tâm là hỗ trợ đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể cho các sản phẩm chủ lực, đặc thù, sản phẩm làng nghề và OCOP của tỉnh; hỗ trợ đăng ký bảo hộ đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp và nhãn hiệu; đăng ký bảo hộ, công nhận giống cây trồng mới trên địa bàn tỉnh; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo, ứng dụng công nghệ số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc và quảng bá thương hiệu.”.

Theo Chương trình phát triển tài sản trí tuệ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026 - 2030, Phú Thọ đặt mục tiêu đến năm 2030 tăng ít nhất 1,5 lần số văn bằng bảo hộ so với giai đoạn trước; tổ chức 50 - 60 lớp đào tạo cho khoảng 3.000 lượt người; hỗ trợ phát triển thêm tối thiểu 25 sản phẩm đặc trưng mới và đăng ký bảo hộ ở nước ngoài cho một số sản phẩm tiêu biểu của tỉnh. Tỉnh cũng định hướng phát triển hệ sinh thái tài sản trí tuệ gắn với chuyển đổi số, hỗ trợ kinh phí đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, giống cây trồng mới, đồng thời thúc đẩy thương mại hóa tài sản trí tuệ, đưa sản phẩm Phú Thọ vươn xa hơn trên thị trường quốc gia và quốc tế góp phần thúc đẩy và nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ và hỗ trợ tài sản trí tuệ trên địa bàn tỉnh phát triển.

Với nền tảng bền vững đã được xây dựng và tầm nhìn chiến lược cho giai đoạn 2026 - 2030, Phú Thọ đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa tài sản trí tuệ trở thành động lực tăng trưởng mới, nơi mà mỗi chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu và mỗi sản phẩm mang dấu ấn vùng Đất Tổ không chỉ là tài sản kinh tế mà còn là giá trị văn hóa, niềm tự hào và sức mạnh nội sinh của quê hương trong thời kỳ hội nhập và phát triển./.

Mai Anh