Xây dựng thương hiệu chè xanh Phú Thọ

Áp dụng KHKT vào sản xuất, nhiều diện tích chè trên địa bàn huyện Phù Ninh đã được trồng thay thế bằng các giống chè lai, chè chất lượng cao cho năng suất và chất lượng tốt. Ảnh: Nguyên An

-Mặc dù là tỉnh có diện tích trồng chè đứng thứ 4 của cả nước (16,5 ngàn ha) và thứ 3 về sản lượng chè (154,7 ngàn tấn chè búp tươi/năm), song giá trị kinh tế và vị thế của sản phẩm chè Phú Thọ vẫn chưa tương xứng với tiềm năng vốn có của nó. Một trong những nguyên nhân phải kể đến đó là sản phẩm chè hàng hóa vẫn đang loay hoay xây dựng thương hiệu cho mình và thực ra cho đến nay trên thương trường trong nước cũng như thế giới chưa có thương hiệu chè xanh Phú Thọ.

Trong những năm qua, tỉnh ta đã xác định cây chè là cây công nghiệp chủ lực, được đưa vào một trong 4 chương trình nông nghiệp trọng điểm. Tỉnh đã dành một phần nguồn lực từ ngân sách để hỗ trợ cho người trồng chè, doanh nghiệp chế biến chè. Các giống chè mới đã được đưa vào trồng như: LDP1, LDP2... thay thế dần giống chè Trung du, PH1 năng suất, chất lượng thấp, đặc biệt gần đây một số giống chè chất lượng cao như: Ô long, Bát Tiên, Kim Tuyên... đã được đưa vào trồng thử nghiệm trên diện tích nhỏ. Các tiến bộ khoa học kỹ thuật từ đề tài nghiên cứu cũng được quan tâm áp dụng. Chỉ tính từ năm 2010 tới nay đã có 1 đề tài cấp Nhà nước và 15 đề tài, dự án nghiên cứu cấp tỉnh dành cho trồng và chế biến chè xanh của Phú Thọ. Kết quả, với 16,5 ngàn ha chè, năng suất chè búp tươi bình quân đạt trên 10 tấn/ha, sản lượng hàng năm tới 154 ngàn tấn (chủ yếu là để chế biến thành chè đen vào khoảng 70%, còn lại chè  xanh và chè chất lượng cao vào khoảng 30%). Hạ tầng chế biến chè cũng có quy mô khá với 59 doanh nghiệp (có 2 doanh nghiệp lớn là Phú Đa và Phú Bền), 15 làng nghề. Tuy nhiên, giá trị kinh tế và hiệu quả đầu tư của ngành chè đem lại không tương xứng với kỳ vọng và tiềm năng vốn có.

Theo số liệu của Sở Kế hoạch và Đầu tư, sản lượng chè chế biến năm 2015 đạt 55 ngàn tấn, xuất khẩu 17,5 ngàn tấn, kim ngạch đạt 25,8 triệu USD. Nguyên nhân chính là sản phẩm chè của Phú Thọ 80% là tiêu thụ ở dạng bán thành phẩm (sản phẩm thô), chưa được chế biến sâu thành sản phẩm tinh có giá bán cao kể cả xuất khẩu và nội tiêu. Cụ thể, 1kg chè khô qua sơ chế tại các xưởng ở Phú Thọ giá chỉ từ 50 - 60 ngàn/kg, trong khi đó cũng sản phẩm này nhập sang Thái Nguyên để chế biến thành chè xanh Thái Nguyên, giá bán từ 200 - 250 ngàn/kg (theo khảo sát và thông tin từ người dân: 60% sản lượng chè của Phú Thọ được xuất bán cho Thái Nguyên làm nguyên liệu đầu vào của chè Thái). Trong chuỗi giá trị gia tăng, người làm chè Phú Thọ chỉ hưởng từ 20 - 25%.