Ngành Khoa học và Công nghệ Phú Thọ: Niềm tin và kỳ vọng vào nhiệm kỳ mới

Trong dòng chảy phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tỉnh Phú Thọ đang đứng trước những thời cơ mới để bứt phá. Sau điều chỉnh địa giới hành chính, Phú Thọ không chỉ mở rộng không gian phát triển mà còn sở hữu dư địa lớn để chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh ấy, ngành Khoa học và Công nghệ giữ vai trò đặc biệt quan trọng: vừa là nền tảng của năng suất, chất lượng, vừa là động lực dẫn dắt chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, vừa là “trung tâm kết nối” giữa Nhà nước - doanh nghiệp - cơ sở nghiên cứu/đào tạo.

Đồng chí Trần Duy Đông - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh làm việc tại xã Minh Đài về tình hình khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp (tháng 7/2025)

Những dấu ấn và thành tựu nổi bật

Nhiệm kỳ 2020 - 2025, ngành Khoa học và Công nghệ Phú Thọ có nhiều dấu ấn và thành tựu nổi bật, từ hoạch định chính sách, triển khai nghiên cứu, ứng dụng đến phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Điểm nhấn đầu tiên trong nhiệm kỳ là công tác tham mưu ban hành các chủ trương, chính sách chiến lược thuộc lĩnh vực Khoa học và Công nghệ trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được xác định là động lực cho sự phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới. Sở Khoa học và Công nghệ đã tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành các nghị quyết, chương trình, đề án, kế hoạch có tính chất định hướng lâu dài, toàn diện của ngành, tiêu biểu là Chương trình phát triển Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; đặc biệt là các Chương trình, Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Song song với đó, Sở đã tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản để hiện thực hóa các chủ trương, định hướng trên như: Chương trình phát triển tài sản trí tuệ; Kế hoạch hỗ trợ nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm hàng hóa dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Kế hoạch triển khai, áp dụng Hệ thống truy xuất nguồn gốc, mã số mã vạch, ghi nhãn hàng hóa và công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm hàng hoá; Quy định hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nhỏ và vừa đầu tư đổi mới, hiện đại hóa công nghệ; Kế hoạch phát triển hạ tầng số; Khung kiến trúc Chính quyền số tỉnh Phú Thọ, phiên bản 4.0… Những chính sách này đã tạo khung pháp lý, phát triển hệ sinh thái khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; là động lực để cộng đồng doanh nghiệp đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Đồng chí Bùi Huy Vĩnh - Phó Bí thư Tỉnh ủy trao Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh cho Sở Khoa học và Công nghệ và các tập thể vì có thành tích xuất sắc trong thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XII (tháng 10/2025)

Để các chủ trương, chính sách khoa học và công nghệ đi vào cuộc sống, hoạt động nghiên cứu, đưa các ứng dụng, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất và đời sống được đẩy mạnh, trong đó tập trung vào phát triển cây chè, bưởi, dược liệu, công nghệ sinh học và bảo tồn nguồn gen bản địa; quan tâm thúc đẩy liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở nghiên cứu - đào tạo và doanh nghiệp, bước đầu hình thành một số mô hình phối hợp trong nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ. Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh đã và đang triển khai thực hiện 37 nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp quốc gia, 341 nhiệm vụ cấp tỉnh, hỗ trợ thực hiện 120 nhiệm vụ cấp cơ sở. Trên địa bàn tỉnh hiện có 54 tổ chức khoa học và công nghệ, bao gồm 29 tổ chức công lập và 25 tổ chức ngoài công lập, cùng với 7 chi nhánh và 2 văn phòng đại diện của các tổ chức khoa học và công nghệ ngoài tỉnh.

Xác định đổi mới sáng tạo tạo động lực tăng trưởng mới, những năm qua, các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ và nâng cao năng lực khởi nghiệp sáng tạo được triển khai ngày càng mạnh mẽ. Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) của tỉnh tăng dần qua các năm; năm 2025 Phú Thọ xếp thứ 15/34 tỉnh, thành phố.

Một dấu ấn nổi bật nhất nhiệm kỳ qua là vai trò nòng cốt của ngành Khoa học và Công nghệ trong thúc đẩy chuyển đổi số, từ xây dựng kiến trúc chính quyền số, triển khai hạ tầng số dùng chung, đến phát triển cơ sở dữ liệu, số hóa hồ sơ, đảm bảo an toàn thông tin… Trong bối cảnh mô hình chính quyền hai cấp đi vào hoạt động, vai trò của Sở Khoa học và Công nghệ có ý nghĩa quan trọng trong việc kết nối, liên thông, chia sẻ các hệ thống thông tin dùng chung, nền tảng số từ trung ương đến cấp xã, đảm bảo cho hoạt động chỉ đạo điều hành và phục vụ người dân được thông suốt. Đến nay, sóng di động (3G, 4G) đạt 98% diện tích toàn tỉnh; phủ sóng 5G đến 100% trung tâm xã/phường, các khu công nghiệp đang hoạt động. Hạ tầng cáp quang băng thông rộng triển khai đến 100% xã, phường. Tổng số thuê bao Internet băng rộng cố định đạt 960.000 thuê bao, tỉ lệ hộ gia đình sử dụng mạng Internet cáp quang đạt 86%. 100% cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cấp xã đã được trang bị máy tính, mạng LAN và kết nối Internet băng thông rộng cố định. Tháng 12/2025, tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận và giải quyết trực tuyến hằng ngày của tỉnh ở mức 90 - 93%, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Theo kết quả đánh giá Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp, Phú Thọ xếp thứ 12/34 tỉnh, thành phố. Tỷ trọng kinh tế số trong GRDP trung bình năm 2025 của tỉnh Phú Thọ (sau hợp nhất) ước đạt khoảng 22%. Ngành Khoa học và Công nghệ đã đóng góp quan trọng đưa tỉnh Phú Thọ vào nhóm những địa phương dẫn đầu cả nước về triển khai các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, hàng nghìn lớp đào tạo, tập huấn về kiến thức, kỹ năng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được tổ chức. Đội ngũ cán bộ ngành Khoa học và Công nghệ được chuẩn hóa, nâng cao năng lực chuyên môn và tư duy đổi mới. Từ đó góp phần quan trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khoa học công nghệ, nhân lực số - yếu tố then chốt cho bước phát triển cao hơn trong tương lai.

Nhiệm kỳ 2020 - 2025 là nhiệm kỳ đặc biệt, bởi không chỉ có sự mở rộng phạm vi về địa giới hành chính khi hợp nhất tỉnh, mà còn đánh dấu sự thay đổi căn bản, mang tính đột phá của ngành Khoa học và Công nghệ khi hợp nhất chức năng, nhiệm vụ của Sở Thông tin và Truyền thông với Sở Khoa học và Công nghệ.

Những thay đổi mang tính bước ngoặt, cùng các thành tựu của nhiệm kỳ 2020 - 2025 mà ngành Khoa học và Công nghệ đã đạt được sẽ là tiền đề vững chắc cho nhiệm kỳ mới với nhiều kỳ vọng và mục tiêu lớn.

Niềm tin và kỳ vọng vào nhiệm kỳ mới

Bước vào nhiệm kỳ 2025 - 2030, trung ương xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực hàng đầu của mô hình tăng trưởng mới. Hệ thống văn bản pháp luật ngày càng hoàn thiện tạo khung khổ rộng mở hơn cho các địa phương triển khai linh hoạt. Đặc biệt, tinh thần “trao quyền nhiều hơn cho địa phương” về tự chủ trong quản lý khoa học và công nghệ là điều kiện thuận lợi để Phú Thọ chủ động ban hành chính sách phù hợp với đặc thù của địa phương.

Sau khi hợp nhất, tỉnh Phú Thọ có quy mô lớn hơn, dân số đông hơn, thị trường rộng hơn và nguồn lực phong phú hơn từ ba địa phương cũ. Đây là cơ hội để hình thành các không gian phát triển mới, mở ra nhiều hướng nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định “tiên phong trong ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” là một trong ba khâu đột phá chiến lược. Việc đặt khoa học và công nghệ vào vị trí đột phá không chỉ thể hiện tầm nhìn của tỉnh mà còn tạo môi trường thuận lợi cho ngành Khoa học và Công nghệ đóng vai trò dẫn dắt các chương trình phát triển của tỉnh. Sự quan tâm của lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh qua việc ban hành các chương trình hành động, nghị quyết chuyên đề, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ… đang hình thành hệ sinh thái thúc đẩy đổi mới sáng tạo mạnh mẽ hơn. Đây là nền tảng để ngành Khoa học và Công nghệ bước vào nhiệm kỳ mới với tâm thế chủ động, tự tin.

Đồng chí Nguyễn Minh Tường - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ trao giấy chứng nhận Doanh nghiệp công nghệ cao cho Công ty TNHH Công nghệ Namuga Phú Thọ

Trong bức tranh đó, Sở Khoa học và Công nghệ nhận định còn những khó khăn nhất định như: Một số cơ chế, chính sách, quy định cho hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số còn nhiều vướng mắc, chưa phù hợp triển khai thực tiễn tại địa phương. Công tác nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ chiến lược mới chủ yếu dừng ở mức thử nghiệm. Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo chưa phát triển, thiếu trung tâm ươm tạo, quỹ đầu tư và cơ chế hỗ trợ dài hạn. Chất lượng hạ tầng viễn thông, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa chưa đồng đều. Cơ sở vật chất, trang thiết bị công nghệ thông tin tại một số cơ quan, đơn vị chưa đáp ứng được yêu cầu công việc. Nguồn nhân lực chất lượng cao cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa tương xứng với nhu cầu phát triển. Kỹ năng số của người dân còn hạn chế, thiếu các trang thiết bị, điều kiện thực hiện các dịch vụ công theo hình thức trực tuyến…

Nhìn nhận những cơ hội và thách thức để có bước đi chiến lược, vững chắc, triển khai nhiệm vụ đạt hiệu quả cao nhất, Sở Khoa học và công nghệ xác định trong thời gian tới tập trung tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành các đề án, chương trình, kế hoạch triển khai chủ trương, chính sách của Bộ Chính trị, Chính phủ, trọng tâm là các nhiệm vụ tại Chương trình hành động số 02-CTr/TU của Tỉnh ủy Phú Thọ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia của tỉnh Phú Thọ (sau hợp nhất); Kế hoạch số 7316/KH-UBND của UBND tỉnh Phú Thọ thực hiện Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ và Chương trình hành động số 02-CTr/TU ngày 22/7/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia của tỉnh Phú Thọ (sau hợp nhất). Làm tốt công tác tham mưu quy hoạch về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong Quy hoạch tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026 - 2030.

Tăng cường đầu tư, hoàn thiện hạ tầng cho khoa học và công nghệ. Phát triển, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”, “học tập số” thường xuyên, phổ cập, nâng cao kiến thức về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kỹ năng số, công nghệ số cho người dân và doanh nghiệp. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong hoạt động của hệ thống chính trị và doanh nghiệp. Hình thành trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm khởi nghiệp, khu công nghệ. Đẩy mạnh hợp tác, liên kết vùng và quốc tế.

Xây dựng chương trình phát triển khoa học và công nghệ trọng điểm, đột phá công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và ứng dụng các công nghệ mới thúc đẩy phát triển trong lĩnh vực cải cách hành chính, y tế, giáo dục, giao thông, du lịch - văn hóa, nông nghiệp, tài nguyên - môi trường, công nghiệp.

Với niềm tin của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh; sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia; sự nỗ lực, sáng tạo của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, ngành Khoa học và Công nghệ Phú Thọ tự tin hướng tới mục tiêu trở thành lực lượng tiên phong trong kiến tạo mô hình tăng trưởng mới, góp phần xây dựng tỉnh Phú Thọ phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030./.  

                                                                                                                       TS. Nguyễn Minh Tường