Xây dựng hệ thống dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”

Trong kỷ nguyên số, hệ thống dữ liệu đã và đang trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, giữ vai trò then chốt trong nâng cao chất lượng quản lý, điều hành, hiệu quả cung ứng dịch vụ công và năng lực cạnh tranh của mỗi địa phương. Nhận thức rõ điều đó, tỉnh Phú Thọ đang từng bước xây dựng hệ sinh thái dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, coi đây là nền tảng cốt lõi để thúc đẩy chính quyền số, kinh tế số và xã hội số phát triển bền vững, phục vụ ngày càng tốt hơn người dân và doanh nghiệp.    

Ứng dụng cơ sở dữ liệu góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính tại xã Hải Lựu

Bám sát chỉ đạo của Trung ương, thời gian qua, tỉnh Phú Thọ xác định xây dựng, phát triển và làm giàu cơ sở dữ liệu là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc số hóa thông tin, mà hướng tới hình thành các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, dùng chung, bảo đảm các tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”, có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả theo quy định. Trung tâm Dữ liệu số của tỉnh hiện vận hành ổn định 24/24 giờ, đóng vai trò “bộ não” trong lưu trữ, xử lý và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan Nhà nước; đồng thời được đầu tư các giải pháp bảo đảm an toàn, an ninh thông tin theo tiêu chuẩn, tạo nền tảng vững chắc cho việc mở rộng, tích hợp và khai thác dữ liệu quy mô lớn.

Đáng chú ý, Hệ thống nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu của tỉnh duy trì hoạt động ổn định, hỗ trợ kết nối liên thông các hệ thống thông tin từ Trung ương tới địa phương và giữa các hệ thống dùng chung của tỉnh. Các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành quan trọng như dân cư, đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm xã hội, đất đai, hộ tịch… đã được kết nối, chia sẻ với các hệ thống thông tin của tỉnh. Kho dữ liệu điện tử về thủ tục hành chính và Kho dữ liệu điện tử cá nhân của công dân từng bước được hoàn thiện.

Thông qua Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh, người dân có thể chủ động quản lý, lưu trữ, tái sử dụng dữ liệu điện tử khi thực hiện các giao dịch trực tuyến với cơ quan Nhà nước. Năm 2025, tỷ lệ khai thác, sử dụng lại thông tin, dữ liệu số hóa đạt 91,37% cho thấy dữ liệu đã thực sự được “làm sống”, tải sử dụng, góp phần giảm giấy tờ, giảm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Lực lượng đoàn viên thanh niên phường Vĩnh Phúc hướng dẫn người dân cài đặt định danh điện tử trên VNeID

Trong xây dựng cơ sở dữ liệu dân cư, Phú Thọ đã hoàn thành thu nhận, làm sạch trên 3,9 triệu dữ liệu trong hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong đó có gần 190 nghìn dữ liệu đối tượng an sinh xã hội, hơn 60 nghìn dữ liệu người có công, trên 2,46 triệu dữ liệu người lao động từ 15 tuổi trở lên và gần 790 nghìn dữ liệu hội viên các đoàn thể. Đây là nền tảng quan trọng để triển khai các chính sách an sinh xã hội, lao động, việc làm một cách chính xác, kịp thời, hạn chế trùng lặp, sai sót trong quá trình thực hiện.

Với lĩnh vực đất đai, lĩnh vực vốn phức tạp và nhạy cảm, tỉnh đã đồng bộ 100% số thửa đất (3.041.511 thửa) lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Trong đó, hơn 315 nghìn thửa đất đã được hoàn thiện theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”; đồng thời xây dựng mới dữ liệu cho hơn 301 nghìn thửa đất ở, nhà ở đã cấp giấy chứng nhận nhưng chưa có dữ liệu. Đây là bước tiến quan trọng hướng tới quản lý đất đai minh bạch, hiện đại.

Cơ sở dữ liệu hộ tịch được số hóa hoàn toàn theo quy định của Chính phủ, với 839 tài khoản phần mềm hộ tịch điện tử đã được cấp cho công chức tư pháp cấp xã phục vụ tra cứu, khai thác dữ liệu. Đặc biệt, việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp qua ứng dụng VNeID đạt tỷ lệ trên 90%, cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân.

Trong lĩnh vực giáo dục, tỉnh đã xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung của ngành Giáo dục và Đào tạo, bảo đảm có API phục vụ kết nối, chia sẻ dữ liệu với Kho dữ liệu dùng chung của tỉnh và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đến nay, 100% thông tin quản lý người học, nhà giáo được số hóa, quản lý bằng hồ sơ số với định danh thống nhất; dữ liệu được đồng bộ đầy đủ lên cơ sở dữ liệu của ngành, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành trong lĩnh vực giáo dục.

Đối với cơ sở dữ liệu thuế, ngành Thuế đã hoàn thành 100% việc chuẩn hóa thông tin mã số thuế cá nhân có sai khác với mã số định danh trong giai đoạn 1; đồng thời tiếp tục triển khai giai đoạn 2 với kết quả rà soát, chuẩn hóa thông tin 92.445/92.445 trường hợp, đạt 100%; rà soát, chuẩn hóa 171.970/256.772 mã số thuế là người phụ thuộc khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đạt tỷ lệ 66,97%. Số hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế khởi tạo từ máy tính tiền đạt 2.940/4.070 hộ, chiếm 72,23%.

Trong lĩnh vực tư pháp và Tòa án, các đơn vị đã cập nhật thông tin 1.432 người phải thi hành án tương ứng 1.432 việc trên hệ thống phần mềm thụ lý thi hành án; đăng tải và cung cấp thông tin đối với 7.823 việc, tương ứng 7.823 người phải thi hành án chưa có điều kiện thi hành án. Đồng thời, cập nhật dữ liệu thụ lý mới đối với 1.043 hồ sơ vụ án, dữ liệu giải quyết đối với 2.414 hồ sơ vụ án và công bố 3.189 bản án, quyết định trên Trang thông tin công bố bản án.

Với cơ sở dữ liệu xây dựng, tỉnh đã cập nhật 55 chứng chỉ lên Hệ thống phần mềm cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng của Bộ Xây dựng, phục vụ việc cấp mã số chứng chỉ cho cá nhân, tổ chức. Đối với cơ sở dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức, tỉnh đã rà soát, thống kê, làm sạch dữ liệu sau sáp nhập và cập nhật, đấu nối thành công 85.600 hồ sơ lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức.

Ở lĩnh vực y tế, dữ liệu dân cư và bảo hiểm y tế được kết nối, khai thác hiệu quả đã mang lại những thay đổi rõ nét. Chị Trần Thị Hậu, người dân đến khám bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc chia sẻ: Tôi không cần mang theo thẻ bảo hiểm y tế giấy như trước. Chỉ cần dùng ứng dụng VNeID trên điện thoại hoặc căn cước công dân gắn chíp, cán bộ y tế quét mã là làm xong thủ tục. Nhanh gọn, đỡ phiền hà, không phải kê khai nhiều giấy tờ.

Ở lĩnh vực y tế, việc kết nối, khai thác dữ liệu dân cư và bảo hiểm y tế đã mang lại những thay đổi rõ nét trong phục vụ người dân. Thông tin khám, chữa bệnh được tra cứu nhanh chóng thông qua căn cước công dân gắn chíp hoặc ứng dụng VNeID, giảm thủ tục, rút ngắn thời gian chờ đợi, nâng cao chất lượng phục vụ. Việc cập nhật, khai thác dữ liệu Sổ sức khỏe điện tử ngày càng được thực hiện đầy đủ, chính xác, góp phần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế.

Chị Trần Thị Hậu đến khám bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc, chia sẻ: Tôi không cần mang theo thẻ bảo hiểm y tế giấy như trước. Chỉ cần sử dụng ứng dụng VNeID trên điện thoại hoặc căn cước công dân gắn chíp, cán bộ y tế quét mã là hoàn tất thủ tục. Cách làm này nhanh gọn, thuận tiện và không phải kê khai nhiều giấy tờ.

Dữ liệu Sổ sức khỏe điện tử tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc được cập nhật đầy đủ, chính xác, góp phần đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính

Tuy vậy, bên cạnh những kết quả tích cực, công tác xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu của tỉnh vẫn đối mặt với không ít thách thức. Tiến độ triển khai ở một số lĩnh vực còn chậm; các hệ thống thông tin Trung ương và địa phương chưa thực sự đồng bộ, thống nhất; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu đôi lúc chưa thông suốt. Đáng lưu ý, việc ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây trong khai thác dữ liệu còn hạn chế, khiến tiềm năng của “mỏ dữ liệu” chưa được khai thác tương xứng.

Xác định rõ vai trò then chốt của dữ liệu, năm 2026, Phú Thọ đặt mục tiêu tỷ lệ khai thác, sử dụng lại thông tin, dữ liệu số hóa trong giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công đạt tối thiểu 90%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh tập trung hoàn thiện thể chế dữ liệu, ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy chế khai thác, vận hành nền tảng và cơ sở dữ liệu, bảo đảm thuận lợi cho kết nối, chia sẻ.

Xác định dữ liệu là nền tảng then chốt của chuyển đổi số, năm 2026, Phú Thọ đặt mục tiêu tỷ lệ khai thác, sử dụng lại thông tin, dữ liệu số hóa trong giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công đạt tối thiểu 90%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh tập trung hoàn thiện thể chế dữ liệu; ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy chế khai thác, vận hành nền tảng và cơ sở dữ liệu, bảo đảm thuận lợi cho kết nối, chia sẻ.

Song song với đó, tỉnh ưu tiên triển khai nền tảng điện toán đám mây phù hợp với định hướng Trung tâm dữ liệu quốc gia; mở rộng cấp chữ ký số cho người dân; bảo đảm giá trị pháp lý của dữ liệu số; tập trung xây dựng các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, dùng chung, đáp ứng yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống” và khả năng kết nối, chia sẻ, cung cấp theo quy định.

Cùng với hạ tầng và thể chế, tỉnh đẩy mạnh tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng số, kỹ năng phân tích, khai thác dữ liệu cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời tổ chức các khóa học trực tuyến mở nhằm phổ biến kiến thức về quản lý, bảo vệ dữ liệu cá nhân cho người dân. Mục tiêu là xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách về dữ liệu, đủ năng lực quản trị, khai thác và phát triển dữ liệu, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số toàn diện.

Với định hướng rõ ràng và cách làm bài bản, việc xây dựng hệ thống dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống” đang từng bước tạo nền tảng vững chắc để Phú Thọ nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ người dân tốt hơn và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong kỷ nguyên số.

Theo phutho.gov.vn