Để KH&CN thực sự là đòn bẩy

“Chúng ta đang sống trong thời đại toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Quốc gia nào có năng lực cạnh tranh cao sẽ có nhiều cơ hội để vượt lên nhanh và phát triển bền vững. Cạnh tranh giữa các quốc gia suy cho cùng là cạnh tranh nguồn vốn tri thức, thể hiện qua chất lượng nguồn nhân lực và trình độ KH&CN.”

Đây là những suy nghĩ thể hiện sự đánh giá cao của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về tầm quan trọng của KH&CN, được phát biểu trong Lễ Công bố Ngày KH&CN Việt Nam 18 tháng 5” do Bộ KH&CN tổ chức tại Hà Nội, một sự kiện có sự tham dự của nhiều lãnh đạo cấp cao – ngoài Thủ tướng Chính phủ còn có mặt Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình, nguyên Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm, v.v – thể hiện sự trân trọng của Nhà nước với những thành tựu, đóng góp của các nhà nghiên cứu và quản lý KH&CN vào sự nghiệp phát triển đất nước.

Cũng trong dịp này, Bộ KH&CN vinh dự được nhận Huân chương Độc lập Hạng nhất, do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thay mặt Đảng và Nhà nước trao tặng.

Tại buổi lễ, Thủ tướng ghi nhận “đóng góp của KH&CN trên tất cả các lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật và công nghệ đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta trước đây, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước ngày nay là rất to lớn.” Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng biểu dương và nhiệt liệt chúc mừng các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức các thế hệ của ngành KH&CN trên mọi miền đất nước và cả ở nước ngoài – những người say mê, kiên trì theo đuổi các ước mơ, hoài bão nghiên cứu sáng tạo.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng “thẳng thắn nhìn nhận các hoạt động KH&CN thời gian qua vẫn còn một số hạn chế, chưa thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế, xã hội; việc huy động nguồn lực của xã hội vào hoạt động KH&CN chưa được chú trọng đúng mức; việc đào tạo, trọng dụng cán bộ KH&CN còn nhiều bất cập. Cơ chế quản lý hoạt động KH&CN chậm được đổi mới”.

Để KH&CN thực sự là “đòn bẩy cho quá trình tái cơ cấu nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, hướng tới mục tiêu sớm đưa Việt Nam trở thành nước công nghiệp phát triển”, Thủ tướng chỉ đạo hoạt động KH&CN cần tập trung vào một số định hướng trọng tâm như sau.

Triển khai có hiệu quả Nghị quyết Trung ương VI khóa XI về phát triển KH&CN: chú trọng thực hiện các nhiệm vụ KH&CN ưu tiên phục vụ mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ đất nước; tập trung nghiên cứu tổng kết lý luận và thực tiễn 30 năm đổi mới để bổ sung và hoàn thiện đường lối chính sách, đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, và xây dựng Đảng ta vững mạnh, giữ vững vai trò tiên phong lãnh đạo trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và thể chế kinh tế thị trường, Nhà nước pháp quyền, dân chủ XHCN đòi hỏi và phát triển ngày càng cao; tăng cường nghiên cứu và ứng dụng KH&CN phục vụ tái cơ cấu kinh tế, phát triển nhanh các ngành, lĩnh vực, và doanh nghiệp sử dụng công nghệ cao tạo ra năng suất và nhiều giá trị gia tăng cao; khẩn trương thay thế các ngành, các lĩnh vực, và doanh nghiệp sử dụng công nghệ lạc hậu, hiệu quả và sức cạnh tranh thấp.

Tăng cường tiềm lực KH&CN quốc gia: phát triển mạnh và hiệu quả khoa học xã hội và nhân văn, xây dựng và triển khai chương trình khoa học cơ bản trong một số lĩnh vực Việt Nam có thế mạnh như toán học, vật lý, khoa học sự sống, khoa học biển; chú trọng các lĩnh vực KH&CN có tính ứng dụng cao, một số liên ngành giữa khoa học tự nhiên với khoa học kỹ thuật và công nghệ; hình thành một số viện KH&CN và đại học nghiên cứu theo mô hình tiên tiến trên thế giới; ngoài nguồn vốn ngân sách Nhà nước cần huy động các nguồn lực xã hội, trước hết là nguồn lực của doanh nghiệp đầu tư ứng dụng KH&CN vào sản xuất, kinh doanh.

Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ cơ chế quản lý hoạt động KH&CN: thực hiện cơ chế Nhà nước đặt hàng nhiệm vụ KH&CN gắn với trách nhiệm sử dụng kết quả phục vụ cho nhu cầu quốc gia, doanh nghiệp, các ngành, lĩnh vực, và địa phương. Phát huy có hiệu quả cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các tổ chức KH&CN công lập; áp dụng cơ chế quỹ và cơ chế khoán chi để nâng cao hiệu quả của các đề tài KH&CN.

Khẩn trương ban hành và cụ thể hóa các chính sách trọng dụng cán bộ KH&CN: Quan tâm chăm lo các nhà khoa học đầu ngành, nhà khoa học được giao chủ trì các nhiệm vụ quốc gia đặc biệt quan trọng, và nhà khoa học trẻ tài năng. Có cơ chế chính sách thiết thực và hiệu quả để thu hút các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài, các chuyên gia nước ngoài hợp tác tham gia hoạt động KH&CN ở Việt Nam.

Đẩy mạnh phát triển thị trường KH&CN theo hướng phát triển mạng lưới các tổ chức dịch vụ, kỹ thuật, môi giới, chuyển giao, tư vấn, đánh giá và định giá công nghệ; phát triển hệ thống dữ liệu quốc gia về công nghệ, chuyên gia công nghệ; kết nối cung cầu sản phẩm KH&CN mới.

Đẩy mạnh hợp tác và hội nhập quốc tế về KH&CN theo hướng mở rộng hợp tác KH&CN tầm quốc gia, hợp tác nghiên cứu chung với các đối tác chiến lược, tiên tiến. Tăng cường hiệu quả mạng lưới đại diện KH&CN của Việt Nam tại các địa bàn trọng điểm có công nghệ nguồn, công nghệ cao.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng bày tỏ đặt nhiều niềm tin và kỳ vọng vào lực lượng KH&CN nước nhà, và tin tưởng rằng ngày KH&CN sẽ là một sự kiện thường niên, gắn kết cộng đồng KH&CN trong và ngoài nước, truyền cảm hứng và say mê sáng tạo KH&CN cho thế hệ trẻ, cho cộng đồng xã hội.

BÀI VIẾT KHÁC

Chủ động đảm bảo an ninh trật tự phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp

Hướng tới ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp, Công an phường Thống Nhất đã và đang triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nghiệp vụ, chủ động nắm chắc tình hình, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn, góp phần quan trọng vào thành công chung của cuộc bầu cử.

Ngày 28/01/2026

Phú Thọ khẩn trương, nghiêm túc triển khai công tác giới thiệu người ứng cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp

Cùng với cả nước, tỉnh Phú Thọ đang tập trung triển khai đồng bộ, bài bản các nội dung chuẩn bị cho cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Ngày 27/01/2026

Lấy hạnh phúc Nhân dân làm thước đo và tiêu chuẩn phấn đấu

Trong phiên Khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thay mặt Bộ Chính trị trình bày Báo cáo kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, trong đó nhấn mạnh “Mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước phải thực sự xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng, quyền lợi và lợi ích chính đáng, hợp pháp của Nhân dân, lấy hạnh phúc và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo và tiêu chuẩn phấn đấu”.

Ngày 26/01/2026

“Cú hích” từ cuộc Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp

Cuộc Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 không chỉ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm mà còn là cuộc “sát hạch” toàn diện về năng lực tổ chức, điều hành và ứng dụng công nghệ của địa phương trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp vừa được triển khai. Với kết quả nghiệm thu của Ban Chỉ đạo Trung ương ngày 7/11/2025

Ngày 23/01/2026

Làm giàu nhờ khoa học công nghệ

Một thời chưa xa, những người làm khoa học nói chung, giới khoa học công nghệ (KHCN) nói riêng bị không ít người coi là lập dị. Trong con mắt của không ít người, đầu óc của giới khoa học chứa toàn những chuyện viển vông trên trời. Thậm chí quy kết cho họ là không trực tiếp làm ra hạt lúa, củ khoai và liệt họ vào thành phần “ăn bám xã hội”...

Ngày 22/01/2026

Những dấu ấn lịch sử qua các kỳ Đại hội Đảng

Ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, đánh dấu bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử cách mạng nước ta, chấm dứt tình trạng khủng hoảng về đường lối và giai cấp lãnh đạo, mở ra con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Gần một thế kỷ qua, Đảng luôn đồng hành cùng dân tộc, kiên định mục tiêu lý tưởng, lãnh đạo cách mạng Việt Nam vượt qua muôn vàn thử thách, giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác. Trải qua 13 kỳ Đại hội và tiến tới Đại hội lần thứ XIV, mỗi kỳ Đại hội ...

Ngày 19/01/2026

Thông báo