“Cú hích” từ cuộc Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp

Cuộc Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 không chỉ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm mà còn là cuộc “sát hạch” toàn diện về năng lực tổ chức, điều hành và ứng dụng công nghệ của địa phương trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp vừa được triển khai. Với kết quả nghiệm thu của Ban Chỉ đạo Trung ương ngày 7/11/2025, Phú Thọ vươn lên xếp thứ 1 trong số 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về cả chất lượng dữ liệu và tiến độ thực hiện, tạo “cú hích” quan trọng cho công tác thống kê và hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn giai đoạn tới.

Điều tra viên thu thập thông tin về hộ tham gia hoạt động nông, lâm, thủy sản tại xã Yên Kỳ

Cuộc Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 được tiến hành trong 30 ngày, từ ngày 1/7 - 30/7/2025. Đây là cuộc Tổng điều tra lần thứ 6 tại Việt Nam trong lĩnh vực nông thôn, nông nghiệp nhằm mục đích thu thập thông tin cơ bản để biên soạn các chỉ tiêu thống kê kinh tế - xã hội phục vụ việc đánh giá thực trạng, phân tích xu hướng biến đổi, xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển nông thôn, tình hình sản xuất nông - lâm nghiệp, thủy sản, đồng thời đánh giá tình hình phát triển nông thôn trên phạm vi cả nước cũng như của từng địa phương.

Cuộc Tổng điều tra được triển khai trong thời điểm Phú Thọ vừa hoàn tất sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính từ ba tỉnh cũ là Vĩnh Phúc, Phú Thọ và Hòa Bình. Theo đó, số đơn vị hành chính cấp xã được tinh gọn từ 479 xuống còn 148 xã; mô hình chính quyền địa phương hai cấp, không tổ chức cấp huyện chính thức vận hành. Điều này đòi hỏi Ban Chỉ đạo tỉnh phải trực tiếp chỉ đạo, điều hành và giám sát đến tận cơ sở, không còn các tầng nấc trung gian như trước đây.

Cùng với đó, đặc thù là tỉnh trung du, miền núi với diện tích tự nhiên trên 9.361km², tỷ lệ dân số khu vực nông thôn chiếm tới 74%, địa bàn rộng đã đặt ra áp lực lớn đối với công tác tổ chức điều tra, nhất là việc di chuyển, tiếp cận các hộ dân ở vùng sâu, vùng xa.

Để đảm bảo tiến độ thực hiện, Ban Chỉ đạo các cấp từ tỉnh đến cơ sở đã được thành lập và kiện toàn theo các mốc thời gian, gắn với thay đổi cơ cấu tổ chức bộ, ngành, địa phương, đảm bảo thực hiện thông suốt và không bị gián đoạn. Tỉnh xác định công tác tập huấn nghiệp vụ là khâu then chốt, quyết định trực tiếp đến chất lượng thông tin đầu vào. Hơn 6.700 học viên đã được đào tạo thông qua 123 lớp tập huấn từ cấp tỉnh đến cơ sở, bảo đảm mỗi điều tra viên, giám sát viên nắm vững phương pháp phỏng vấn, quy trình thu thập thông tin và thao tác thành thạo trên phần mềm điều tra điện tử CAPI.

Ban Chỉ đạo tỉnh chủ động lựa chọn những ngày đầu triển khai làm “thời điểm vàng” để tăng cường giám sát thực địa, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, hướng dẫn điều chỉnh các sai sót nghiệp vụ ngay từ đầu. Cách làm này giúp giảm đáng kể áp lực kiểm tra, làm sạch dữ liệu ở các giai đoạn sau, đồng thời hình thành “bộ lọc” chất lượng ngay tại cơ sở. Nhờ đó, dữ liệu thu thập của Phú Thọ luôn bảo đảm tính đầy đủ, chính xác và logic.

Cán bộ Thống kê tỉnh Phú Thọ kiểm tra, cập nhật dữ liệu tổng điều tra trên hệ thống

Nhận thức được đối tượng điều tra tập trung chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa, công tác tuyên truyền được tỉnh triển khai linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với đặc thù địa bàn nông thôn, miền núi. Ngoài việc tận dụng các nền tảng số như Zalo, Facebook, tỉnh duy trì hiệu quả hệ thống truyền thanh cơ sở, phát thông tin nhiều lần trong ngày để người dân nắm rõ mục đích, ý nghĩa của Cuộc điều tra. Đặc biệt, hình thức gửi Thư ngỏ trực tiếp đến từng hộ gia đình đã tạo sự đồng thuận, tin tưởng cao trong Nhân dân, giúp điều tra viên thuận lợi hơn trong quá trình tiếp cận, thu thập thông tin trung thực, đầy đủ. Sự hưởng ứng, phối hợp tích cực của hơn một triệu hộ dân trên địa bàn tỉnh chính là “nguồn lực mềm” quan trọng, góp phần quyết định để cuộc Tổng điều tra hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng.

Trong quá trình triển khai, thách thức lớn nhất phát sinh vào giữa tháng 7/2025, khi dịch tả lợn châu Phi bùng phát tại một số địa phương. Tâm lý lo ngại dịch bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và điều kiện làm việc của lực lượng điều tra viên, đặc biệt tại các hộ chăn nuôi. Trước tình hình đó, Ban Chỉ đạo các cấp đã kịp thời xuống cơ sở, nắm bắt thực tiễn, chủ động bổ sung nhân lực, điều chỉnh phương án tổ chức và hướng dẫn nghiệp vụ tại chỗ đối với những khu vực chịu ảnh hưởng. Sự chỉ đạo linh hoạt, quyết liệt này đã giúp Phú Thọ không chỉ duy trì tiến độ mà còn bảo đảm chất lượng thu thập thông tin đối với 683.425 hộ có hoạt động nông, lâm nghiệp và thủy sản cùng 1.162 trang trại trên toàn tỉnh.

Kết thúc cuộc điều tra vào ngày 30/7/2025, toàn tỉnh đã hoàn thành 100% công tác thu thập thông tin của cuộc Tổng điều tra. Tổng số hộ được điều tra trên địa bàn tỉnh là 693.488 hộ, trong đó có 683.425 hộ có hoạt động nông, lâm nghiệp, thủy sản; 9.307 hộ không có hoạt động nông, lâm nghiệp, thủy sản; 1.162 trang trại.

Ngày 7/11/2025, Ban Chỉ đạo Trung ương đã nghiệm thu và đánh giá kết quả thực hiện Tổng điều tra tỉnh Phú Thọ xếp loại Giỏi, đưa Phú Thọ xếp thứ 1/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về chất lượng và tiến độ cuộc Tổng điều tra. Đây không chỉ là minh chứng cụ thể về sự phân công nhiệm vụ cụ thể, linh hoạt; về sức mạnh của sự phối hợp liên ngành và trên hết là tinh thần trách nhiệm, tận tụy của đội ngũ cán bộ thống kê cơ sở.

Kho dữ liệu khổng lồ từ cuộc Tổng điều tra sẽ trở thành cơ sở khoa học quan trọng nhất để tỉnh hoạch định chiến lược tái cơ cấu ngành nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu trong giai đoạn 2026 - 2030. Với vị thế là đơn vị dẫn đầu cả nước, Phú Thọ đã khẳng định được vai trò tiên phong trong việc hiện đại hóa công tác thống kê, sẵn sàng phục vụ cho sự phát triển bền vững và thịnh vượng của Đất Tổ trong những năm tiếp theo.

Kết thúc cuộc Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 không chỉ thu về hệ thống số liệu thống kê đầy đủ, tin cậy mà còn rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng trong công tác quản trị, điều hành. Đó là bài học về phân công nhiệm vụ rõ ràng, linh hoạt; về sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các ngành, các cấp và trên hết là tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy của đội ngũ cán bộ thống kê, điều tra viên ở cơ sở.

Đây là nền tảng khoa học quan trọng để tỉnh Phú Thọ xây dựng và điều chỉnh các chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn; phục vụ tái cơ cấu ngành nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu trong giai đoạn 2026 - 2030. Việc Phú Thọ vươn lên dẫn đầu cả nước cũng khẳng định vai trò tiên phong của tỉnh trong hiện đại hóa công tác thống kê, đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành ngày càng cao trong bối cảnh chuyển đổi số.

Tiếp nối thành công này, trong thời gian tới, cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh tập trung khai thác, phổ biến sâu rộng kết quả Tổng điều tra, giúp các cấp, các ngành sử dụng hiệu quả bộ số liệu phục vụ quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, tỉnh tiếp tục duy trì, cập nhật cơ sở dữ liệu, tăng cường kết nối và chia sẻ với dữ liệu hành chính, hướng tới xây dựng hệ thống thống kê hiện đại, minh bạch, chính xác.

Thành tích đứng đầu toàn quốc trong cuộc Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 không chỉ khẳng định sự chuẩn bị bài bản, quyết tâm chính trị cao và cách làm khoa học của tỉnh trong bối cảnh điều kiện tổ chức thực hiện đặt ra nhiều thách thức chưa từng có, mà còn là “bệ phóng” quan trọng để nông nghiệp, nông thôn Phú Thọ phát triển bền vững, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp phát triển chung của đất nước trong những năm tiếp theo.

Theo phutho.gov.vn