Sống tiện nghi nhờ công nghệ vũ trụ

Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân trăn trở về nguồn nhân lực cho CNVT

Đã hơn 10 năm kể từ khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình Phát triển công nghệ vũ trụ (CNVT) tới năm 2020, Việt Nam đã phóng thành công hai vệ tinh viễn thông Vinasat-1, Vinasat-2 và một vệ tinh viễn thám VNRDESat-1. Nhiều dự án vệ tinh khác đang tiếp tục được triển khai.

Vệ tinh Vinasat -1 phóng thành công đã phủ sóng toàn bộ lãnh thổ Việt Nam và cả ở Nhật Bản, miền Đông Trung Quốc, bán đảo Triều Tiên, Ấn Độ, các nước Đông Nam Á, Úc, biển Đông và một phần Myanmar. Vinasat -1 cung cấp dịch vụ đường truyền vệ tinh và phát triển các dịch vụ ứng dụng như dịch vụ thoại, truyền hình, thông tin di động, truyền số liệu, Internet, các dịch vụ đào tạo và y tế từ xa, truyền tin cho ngư dân trên biển, dự báo thời tiết, đảm bảo an ninh quốc phòng...

Đặc biệt khi có vệ tinh viễn thông, công việc truyền hình trực tiếp nhiều sự kiện ở bất kỳ đâu trong tầm hoạt động của Vinasat -1 đều trở nên dễ dàng hơn. Việc đào tạo, chữa bệnh từ xa cũng được thuận tiện nhờ vệ tinh Vinasat -1.

Chủ tịch Uỷ ban Vũ trụ Việt Nam - Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Nguyễn Quân - nhận định: “CNVT tác động trực tiếp đến đời sống kinh tế - xã hội của mọi người dân như ứng dụng GPS trong dẫn đường hoặc công nghệ phân tích ảnh vệ tinh để dự báo thiên tai lũ lụt, biến đổi khi hậu; đồng thời có tác động tích cực đối với nền kinh tế”.

Lo nguồn nhân lực
Dù đã chỉ ra hàng loạt hiệu quả từ việc ứng dụng CNVT, song bên lề hội thảo “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ tên lửa, vệ tinh và các hệ thông dẫn đường” vừa tổ chức, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân vẫn thẳng thắn chỉ ra những lo lắng về nguồn nhân lực.

Theo Bộ trưởng, công nghệ cao nói chung, công nghệ vũ trụ nói riêng có thể mua hay nhận chuyển giao từ nước ngoài, nhưng nguồn nhân lực đủ trình độ làm chủ công nghệ, ứng dụng thành công trong phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng ở nước ta đang là một vấn đề lớn và cấp bách. Trong khi đó, trình độ nguồn nhân lực của Việt Nam hiện nay mới ở trên mức trung bình.

Hiện Việt Nam đã hợp tác với Nhật Bản để xây dựng Trung tâm Vệ tinh quốc gia đặt tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Đây là dự án lớn nhất về công nghệ vũ trụ có sự hợp tác nước ngoài với quy mô đầu tư lên tới 600 triệu USD. Từ dự án này, nhiều cán bộ được cử sang Nhật Bản để học tập và nghiên cứ về CNVT.

“Như vậy, Việt Nam sẽ có một nền tảng cũng như đội ngũ cán bộ khoa học về CNVT đáp ứng được yêu cầu của đất nước. Chúng ta đang nghiên cứu để có thể gia nhập Hiệp ước quốc tế về vũ trụ - ngoài việc chúng ta đã ký các hiệp định này với Mỹ, Nga. Việc gia nhập Hiệp ước quốc tế về vũ trụ sẽ tạo điều kiện cho các nhà khoa học Việt Nam tham gia các chương trình quốc tế về nghiên cứu vũ trụ cũng như tận dụng được sự hỗ trợ của thế giới thông qua các dự án hợp tác, huy động được nguồn kinh phí tài trợ của tổ chức quốc tế. Như vậy, tiềm lực về vũ trụ ở Việt Nam sẽ được tăng lên”- Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân kỳ vọng.

Bộ trưởng Nguyễn Quân cũng cho biết, hiện rất khó thu hút người giỏi vào làm việc trong lĩnh vực này do chế độ đãi ngộ chưa có gì khác so với mặt bằng chung của cán bộ công chức, viên chức.

Ông Đào Văn Tuyết - Trung tâm Vệ tinh quốc gia, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam - cũng cho rằng: “Để chủ động nguồn lực, cần làm song song cả hai việc: Bên cạnh việc gửi cán bộ giỏi đi đào tạo ở nước ngoài và hợp tác đào tạo trong nước, chúng ta cần đào tạo nguồn nhân lực một cách bài bản và không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn. Đây là điều hết sức cần thiết với lĩnh vực mới mẻ như công nghệ vũ trụ”.

Việt Nam đang nghiên cứu để làm chủ công nghệ thiết kế vệ tinh. Chúng ta đã thiết kế thành công vệ tinh nhỏ và hướng tới thiết kế vệ tinh siêu nhỏ, đồng thời đã làm chủ được công nghệ điều khiển các trạm mặt đất. Việt Nam cũng đã đưa các vệ tinh viễn thông, viễn thám lên quỹ đạo thông qua nhiều hợp đồng với các tổ chức nước ngoài. Việc chuẩn bị nhân lực sẽ có ý nghĩa vô cùng quan trọng để Việt Nam có thể hội nhập và làm chủ công nghệ vũ trụ, ứng dụng vào việc sản xuất và đời sống.

BÀI VIẾT KHÁC

Đại hội XIV của Đảng: Lan tỏa niềm tin và khát vọng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị đặc biệt trọng đại của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta; là dấu mốc mở ra chặng đường phát triển mới của đất nước.

Ngày 26/01/2026

Phát huy vai trò nòng cốt của đội ngũ trí thức trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Nhằm đẩy mạnh triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị khóa XIII về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, sáng ngày 23/1/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tổ chức hội nghị công bố các quyết định kết nạp tổ chức thành viên mới; ký kết các chương trình hợp tác hoạt động, liên kết với các hội ngành Trung ương, doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị và hội địa phương.

Ngày 26/01/2026

Chiều nay 23/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng bế mạc

Chiều nay 23/1, theo chương trình làm việc điều chỉnh đã được các đại biểu thông qua, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sẽ họp phiên bế mạc.

Ngày 26/01/2026

Đồng chí Tô Lâm được bầu giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV

Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV đã thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV.

Ngày 26/01/2026

Hai đại biểu Đoàn Đảng bộ tỉnh Phú Thọ trúng cử Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Chiều 22/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã tiến hành bỏ phiếu bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Đại hội đã bầu đủ 200 Ủy viên, trong đó có 180 Ủy viên chính thức và 20 Ủy viên dự khuyết. Tối 22/1, kết quả bầu cử và danh sách trúng cử đã được công bố.

Ngày 23/01/2026