“Số hoá” hoạt động bảo tàng

Những năm gần đây, nhiều hoạt động liên quan đến chuyển đổi số trong văn hóa nói chung và bảo tàng nói riêng được đẩy mạnh triển khai trên địa bàn tỉnh, giúp người dân có thể tiếp cận dễ dàng hơn với các hiện vật, tư liệu liên quan đến lịch sử tại bảo tàng. Nắm bắt xu thế, Bảo tàng Hùng Vương (Thành phố Việt Trì) đã nhanh chóng xây dựng kế hoạch, triển khai nhiều giải pháp để chuyển đổi số toàn diện.

Du khách sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR tại Bảo tàng Hùng Vương.

Từ năm 2010 đến nay, Bảo tàng Hùng Vương được biết đến là nơi lưu giữ và trưng bày hàng nghìn hiện vật lịch sử tái hiện rõ nét sự hình thành, phát triển của tỉnh Phú Thọ từ thời Hùng Vương dựng nước cho đến ngày nay, về những giá trị văn hóa cội nguồn của dân tộc Việt Nam. Để quản lý và khai thác tài liệu, hiện vật một cách hiệu quả, phát huy tối đa giá trị di sản, thời gian qua, Bảo tàng tỉnh đã đẩy mạnh số hoá vào công tác bảo tồn, bảo tàng.

Hiện nay Bảo tàng Hùng Vương trưng bày hơn 12.000 hiện vật gốc, mỗi hiện vật có một đời sống lịch sử riêng, hội tụ những tinh hoa về văn hóa, tín ngưỡng hết sức phong phú và độc đáo. Hầu hết các hiện vật trong bảo tàng đã được áp dụng công nghệ số hóa bằng mã QR. Khi sử dụng công nghệ quét mã QR, khách tham quan sẽ được tiếp cận hình ảnh rõ nét, nghe thuyết minh về giá trị từng hiện vật một cách sâu sắc và phong phú. Công tác số hóa này vừa đáp nhu cầu tham quan, tìm hiểu của khách tham quan, vừa tăng khả năng tiếp cận, tra cứu thông tin, khai thác tư liệu phục vụ nhu cầu nghiên cứu của người xem.

Chị Nguyễn Thị Nhàn, hướng dẫn viên tại Bảo tàng Hùng Vương cho biết: “Với việc sử dụng một chiếc điện thoại thông minh để quét mã QR của hiện vật và tải ứng dụng 63Stravel – Khám phá Việt Nam, du khách có thể chủ động tham quan, tìm hiểu những thông tin chi tiết về hiện vật. Việc làm này cũng tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý nội dung tài liệu và nâng cao chất lượng phục vụ nhu cầu tham quan của du khách”.

Khi sử dụng mã QR, ngoài những tài liệu, thuyết minh bằng tiếng Việt, bảo tàng còn xây dựng nội dung bằng tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Hàn và đang đẩy mạnh phát triển nhiều ngôn ngữ để mở rộng đối tượng tham quan, phục vụ nhiều đối tượng du khách trong và ngoài nước.

Bên cạnh việc triển khai chuyển đổi số bằng mã QR, Bảo tàng Hùng Vương còn thực hiện công tác số hóa bằng công nghệ phim 3D. Đó là bộ phim tài liệu lịch sử về “Thời đại Hùng Vương” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Thọ chủ biên gồm 4 chương thể hiện những truyền thuyết gắn liền với thời đại Hùng Vương dựng nước và giữ nước. Bộ phim có phụ đề bao gồm cả tiếng Việt và tiếng Anh. Thông qua bộ phim, du khách không chỉ được trở về với nguồn cội mà còn nắm bắt rõ nét hơn về thời đại Hùng Vương qua các thời kỳ dựng nước và giữ nước, được thể hiện sinh động thông qua các câu chuyện truyền thuyết gắn liền với thời đại Hùng Vương.

Du khách trải nghiệm công nghệ phim 3D “Thời đại Hùng Vương”.

Đến với Bảo tàng Hùng Vương, khách tham quan còn được trải nghiệm trò chơi “Truy tìm cổ vật” qua ứng dụng game Outing trip App. Người chơi sẽ nhập vai một nhân vật lịch sử thời kỳ Hùng Vương và khám phá Bảo tàng Hùng Vương thông qua điện thoại thông minh, máy tính bảng kết nối Internet. Hệ thống cung cấp các trò chơi giải mã câu đố liên quan đến hiện vật, kiến thức văn hóa, lịch sử tại bảo tàng. Mục tiêu nhằm giúp cho du khách ghi nhớ tốt hơn về kiến thức lịch sử và phát triển tư duy đội nhóm, làm việc tập thể, tạo tinh thần đoàn kết, đặc biệt đối với học sinh, sinh viên.

Du khách Syahri Banon Bahar đến từ Indonesia chia sẻ: Tôi rất thích điểm đến là Bảo tàng Hùng Vương trong chuyến du lịch Việt Nam lần này. Vì ở đây có những giá trị về lịch sử rất lâu đời, hiện vật được trưng bày sinh động, rất đặc trưng riêng có. Đặc biệt, tại điểm đến tôi có thêm những trải nghiệm thú vị thông qua các dịch vụ số. Tôi nghĩ sẽ có rất nhiều du khách không chỉ ở Indonesia mà ở nhiều quốc gia khác muốn được đến nơi đây để tìm hiểu về cội nguồn dân tộc Việt Nam.

Qua đó cho thấy, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp bảo tàng lưu giữ tốt hơn di sản, hiện vật phục vụ công tác nghiên cứu, mà còn đưa các hiện vật có giá trị về lịch sử, văn hóa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước, giúp cho hoạt động bảo tàng trở nên hấp dẫn hơn, giúp du khách tham quan có cái nhìn chân thực và đầy đủ nhất về nền văn hóa thời kỳ dựng nước và giữ nước của cha ông ta, hiểu hơn về lịch sử, về đất nước và con người Việt Nam.

Bùi Hương Giang baophutho.vn