Quy định mới về thành lập tổ chức khoa học và công nghệ

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 262/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo về thông tin, thống kê, đánh giá, chuyển đổi số và các vấn đề chung trong lĩnh vực khoa học và công nghệ (KH&CN).

Đây là nghị định quan trọng, tạo khung pháp lý thống nhất cho việc thành lập, tổ chức, hoạt động và quản lý các tổ chức khoa học và công nghệ, góp phần hoàn thiện thể chế, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và đổi mới sáng tạo trong cả khu vực công lập và ngoài công lập.

Nghị định 262/2025/NĐ-CP gồm 6 chương, 63 điều, quy định chi tiết một số nội dung trọng tâm của Luật, bao gồm: Liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu, hoạt động tạp chí khoa học, đánh giá chiến lược, chính sách, kế hoạch và tổ chức KH&CN, chuyển đổi số trong lĩnh vực KH&CN, cũng như các quy định liên quan đến loại hình tổ chức, thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức KH&CN công lập, và thành lập các tổ chức KH&CN có vốn nước ngoài.

Nghị định áp dụng đối với tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam, bao gồm cả các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, doanh nghiệp, và cá nhân có liên quan.

Theo quy định mới, việc thành lập tổ chức khoa học và công nghệ phải đảm bảo đầy đủ ba nhóm điều kiện cơ bản gồm: Điều lệ tổ chức và hoạt động; nhân lực khoa học công nghệ; và cơ sở vật chất kỹ thuật.

Về điều lệ tổ chức và hoạt động, tổ chức KH&CN phải có điều lệ quy định rõ tên gọi, mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, quyền và nghĩa vụ, phương thức quản lý điều hành, cùng các quy định về chia, tách, sáp nhập, giải thể. Tên của tổ chức phải đảm bảo không trùng hoặc gây nhầm lẫn với tên của tổ chức khác đang hoạt động hợp pháp, đồng thời không được sử dụng từ ngữ, ký hiệu vi phạm truyền thống, đạo đức, văn hóa dân tộc hoặc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Quy định mới về thành lập tổ chức khoa học và công nghệ.

Tổ chức phải có trụ sở chính tại Việt Nam với địa chỉ rõ ràng, có số điện thoại, địa chỉ thư điện tử chính thức để liên hệ; người đại diện theo pháp luật là người đứng đầu tổ chức và được nêu rõ trong điều lệ. Lĩnh vực hoạt động phải được xác định theo mã cấp 2 của bảng phân loại lĩnh vực KH&CN do Bộ KH&CN ban hành.

Về nhân lực KH&CN, tổ chức phải có ít nhất 5 người có trình độ đại học trở lên làm việc toàn thời gian, trong đó tối thiểu 30% có trình độ chuyên môn phù hợp với lĩnh vực đăng ký hoạt động. Với tổ chức nghiên cứu hoặc nghiên cứu phát triển, yêu cầu có ít nhất 1 tiến sĩ làm việc toàn thời gian trong mỗi lĩnh vực đăng ký. Người đứng đầu tổ chức phải có trình độ đại học trở lên, có năng lực chuyên môn và kinh nghiệm quản lý phù hợp; riêng đối với viện nghiên cứu công lập, người đứng đầu phải có trình độ tiến sĩ.

Về cơ sở vật chất - kỹ thuật, tổ chức phải có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp trụ sở, nhà xưởng, phòng thí nghiệm, thiết bị, tài sản trí tuệ và các phương tiện kỹ thuật cần thiết để thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao.

Nghị định quy định, việc thành lập, tổ chức lại và giải thể tổ chức KH&CN công lập thực hiện theo quy định của Chính phủ về thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập. Riêng đối với tổ chức khoa học và công nghệ đặc thù được quy định tại Điều 46 của Luật KH&CN và Đổi mới sáng tạo, không bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí, điều kiện như đối với đơn vị sự nghiệp công lập thông thường.

Việc tổ chức lại, sáp nhập hoặc giải thể phải bảo đảm hiệu quả hoạt động và phù hợp với định hướng phát triển mạng lưới tổ chức KH&CN quốc gia, tránh dàn trải nguồn lực, trùng lặp chức năng, nhiệm vụ.

Nghị định dành một chương riêng quy định thủ tục thành lập tổ chức KH&CN có vốn nước ngoài và tổ chức KH&CN ngoài công lập, nhằm minh bạch hóa quy trình và tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp, cá nhân đầu tư vào hoạt động KH&CN tại Việt Nam.

Hồ sơ đề nghị cho phép thành lập tổ chức KH&CN có vốn nước ngoài bao gồm: đơn đề nghị thành lập, văn bản xác nhận tư cách pháp lý của tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài góp vốn, lý lịch khoa học của người dự kiến đứng đầu, dự thảo điều lệ tổ chức và hoạt động, đề án thành lập (nêu rõ sự cần thiết, mục tiêu, quy mô, lĩnh vực, nhân lực và phân tích tài chính), tài liệu chứng minh đáp ứng điều kiện theo Nghị định, cùng báo cáo tài chính đã được kiểm toán trong năm gần nhất.

Tất cả tài liệu bằng tiếng nước ngoài phải có bản dịch tiếng Việt có chứng thực, và các giấy tờ pháp lý phải được hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Hồ sơ được gửi đến Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố nơi tổ chức dự kiến đặt trụ sở chính thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến hoặc trực tiếp. Trong vòng 5 ngày làm việc, UBND tỉnh gửi văn bản lấy ý kiến của các bộ, cơ quan liên quan. Các bộ, ngành có 10 ngày làm việc để phản hồi. Trong 35 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, UBND tỉnh xem xét và quyết định cho phép thành lập, đồng thời phê duyệt điều lệ tổ chức và hoạt động.

Trường hợp hồ sơ không được chấp thuận, UBND tỉnh sẽ có văn bản thông báo và nêu rõ lý do. Sau khi được cấp quyết định thành lập, trong 60 ngày, tổ chức KH&CN có vốn nước ngoài phải hoàn tất thủ tục đăng ký cấp Giấy chứng nhận đăng ký tổ chức KH&CN tại cơ quan có thẩm quyền.

Đối với tổ chức KH&CN ngoài công lập, cá nhân hoặc tổ chức sáng lập tự quyết định việc thành lập theo quy định, đảm bảo tuân thủ các điều kiện, hồ sơ, thủ tục theo Nghị định.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 14/10/2025, được kỳ vọng sẽ tăng tính minh bạch, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân tham gia hoạt động KH&CN tại Việt Nam.

Theo mst.gov.vn