Một dự án tạo cơ hội thay đổi diện mạo nông nghiệp

 Nếu không có gì bất thường, đầu năm 2015, dự án xây dựng Nhà máy chế biến thực phẩm GOC, do Công ty chế biến thực phẩm GOC đầu tư xây dựng tại Cụm công nghiệp, làng nghề Lâm Thao sẽ được khởi công, để năm 2017 sẽ đi vào sản xuất. Đây là một dự án chế biến nông sản chắc chắn sẽ tạo ra nhiều thay đổi với sản xuất nông nghiệp.

Xã Cao Xá, huyện Lâm Thao đã hợp đồng với Công ty G.O.C trồng gần 10ha dưa chuột Nhật xuất khẩu cho giá trị trên 100 triệu đồng/ha.

Mặc dù là tỉnh có tiềm năng về sản xuất nông, lâm nghiệp nhưng đến nay các dự án đầu tư xây dựng cơ sở chế biến thực phẩm vẫn rất hạn chế. Ngoại trừ ngành chè còn lại các lĩnh vực khác cơ sở chế biến đều rất ít, thô sơ, đặc biệt các loại rau, củ, quả càng hiếm. Đây là một rào cản làm cho quy mô sản xuất không mở rộng, hiệu quả của các cây trồng thực phẩm chủ yếu xuất bán thô hạn chế hiệu quả, dù lợi thế đất đai, lao động trên địa bàn khá dồi dào. Từ các cây ăn quả như chuối, cam, quýt, chanh, bưởi, vải, nhãn đến các cây khoai củ, rau, dưa, măng... địa phương nào cũng rất thuận lợi trồng cho sản phẩm. Thậm chí nhiều nơi với lợi thế thổ nhưỡng có thể trồng các loại rau, củ quả đặc sản quý hiếm song không mở rộng, phát huy được. Hàng năm về các địa phương luôn gặp tình trạng vào mùa cao điểm nhãn, vải, bưởi, chuối, măng rau, dưa bày bán ê hề, giá rẻ như cho, song chỉ qua ít ngày muốn mua, ăn lại không có. Do thiếu công nghệ chế biến, bảo quản người sản xuất luôn quẩn quanh quy mô nhỏ, sản phẩm làm ra “Ăn thì thừa, mà bán lại thiếu”. Đơn cử như các loại dưa, hàng năm từ tháng 11 đến tháng 3 gần như địa phương nào cũng trồng khá nhiều nhưng giá cực rẻ chỉ một vài ba ngàn đồng một kg. Gần đây một số doanh nghiệp còn đưa loại dưa giống mới có xuất xứ từ Nhật Bản, Ixraen về trồng, bà con nông dân đều sản xuất rất thành công, song không thể mở rộng, giá càng không cao, nguyên nhân đều do thiếu cơ sở chế biến, thị trường tiêu thụ. Trong khi đó những sản phẩm củ quả tươi sống ở các nước phát triển rất đắt, khan hiếm vì lao động nông nghiệp ngày một ít, đất đai khắc nghiệt. Ngay gần ta chỉ riêng Hàn Quốc và Nhật Bản với số dân gần 200 triệu hàng năm tiêu thụ khối lượng rau, củ, quả cực lớn chủ yếu nhập khẩu. Để góp phần giải quyết một bước mở rộng quy mô, nâng giá trị, hiệu quả sản phẩm nông nghiệp Công ty chế biến thực phẩm GOC đã xúc tiến xây dựng cơ sở chế biến, vùng nguyên liệu tại Bắc Giang và tiếp tục mở rộng sang địa bàn Phú Thọ.

Dự án sẽ tham gia chế biến, xuất khẩu các loại nông sản chủ yếu rau, củ, quả đông lạnh như măng bát độ, khoai lang, khoai tây, cà tím, cà rốt, củ cải, nấm, gừng, dứa, đu đủ; sấy khô gia vị ớt, gừng, tỏi, măng, nấm, khoai... và chế biến đóng hộp, túi các loại rau, dưa, ngô. Với quy mô xây dựng công suất chế biến khoảng 30 ngàn tấn sản phẩm, hàng năm sẽ sử dụng khoảng 65-70 ngàn tấn nguyên liệu. Như vậy quy mô vùng nguyên liệu dự kiến cần khoảng 2.000-2.500ha, giải quyết việc làm cho khoảng 25-30 ngàn lao động. Trong quá trình thiết kế dự án công ty dự kiến xây dựng vùng nguyên liệu trên diện tích 1.000-1.200ha đất bãi ven sông, đất ruộng để trồng dưa chuột, dưa bao tử, ngô ngọt, ngô bao tử, củ cải, cà rốt, cà tím, đậu xanh, cà chua, ớt, đu đủ, khoai lang, khoai tây, hành, tỏi và một số dược liệu. Quy hoạch 1.200- 1.500ha đất đồi, núi thấp để trồng măng bát độ, xoài, gừng, muồng. Ngoài ra còn có thể hợp đồng mở rộng vùng trồng nguyên liệu đến các tỉnh lân cận trong phạm vi 150km. Ngay từ năm 2014 Công ty đã hợp đồng trồng thử nghiệm một số cây nguyên liệu như dưa chuột Nhật, ớt ở một số huyện, để thu mua chuyển về nhà máy chế biến tại Bắc Giang, kết quả thu hoạch dưa chuột Nhật, ớt cho năng suất, chất lượng khá. Khi chính thức đi vào hoạt động Công ty sẽ khảo nghiệm nghiên cứu đề xuất quy trình sản xuất, hợp đồng với nông dân việc trồng nguyên liệu, chuyển giao kỹ thuật sản xuất theo tiêu chuẩn VietGap, GlobalGap... Để đạt mục tiêu này tất nhiên có bước tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, công nghệ, ký hợp đồng ổn định, hỗ trợ giống, phân bón, BVTV, chính sách rủi do thiên tai... Ngoài ra còn mở rộng quy mô tái chế, sơ chế tạo việc làm cho đông đảo nông dân vùng dự án.

Qua thực tế sản xuất tại tỉnh Bắc Giang và một số vùng tham gia trồng cây nguyên liệu ở Lâm Thao, Thanh Thủy, Tam Nông... cho thấy khi tham gia sản xuất nguyên liệu bằng cây, giống mới, kỹ thuật mới năng suất, giá trị tăng hơn sản xuất truyền thống 3-6 lần. Đặc biệt do khả năng tiêu thụ nhiều loại nông sản cho phép nông dân thông qua hợp đồng bao tiêu sản phẩm ổn định với công ty để phát huy được lợi thế đất đai, lao động, vốn, kỹ thuật có thể xóa đói, giảm nghèo, làm giàu tại địa phương, giảm tình trạng di biến động lao động, tác động nhiều mặt trong khu vực. Đây là dự án thực hiện theo chương trình liên kết bốn nhà, chắc chắn góp phân tạo thay đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, góp phần phát triển kinh tế, xã hội.