Khoa học và Công nghệ khi TPP được thông qua: Cơ hội là chủ yếu

Cơ hội và Thách thức là cụm từ song hành của ngành KH&CN khi Hiệp định Đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) được thông qua. Bởi mục tiêu chính của TPP là xóa bỏ hàng rào thuế quan, do vậy sản phẩm sẽ cạnh tranh bằng chất lượng và giá cả, buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải đưa yếu tố KH&CN như lực lượng sản xuất trực tiếp, một vấn đề mà lâu nay chưa được quan tâm đúng mức. Cuộc chơi nào thời cơ và thách thức cũng đan xen nhưng với TPP có thể cơ hội sẽ là chủ yếu.

Sân chơi đã “mở cửa”

Việt Nam vừa đạt thỏa thuận đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) ngày 05/10/2015. Đây là sự kiện lớn nhất đối với Việt Nam trong vòng 20 năm trở lại đây.

Chưa bao giờ, yếu tố KH&CN được nhắc nhiều đến thế trong các cuộc đàm phán cũng như trong các giải pháp để hội nhập vào sân chơi mới TPP. Thực tế cho thấy, hàng hóa của Việt Nam hiện nay vẫn còn tiêu thụ được vì chúng ta còn bảo hộ bằng hàng rào thuế quan và hạn chế nhập hàng hóa nước ngoài. Khi hàng rào thuế quan dỡ bỏ thì chúng ta rất khó cạnh tranh với hàng điện tử của Nhật, thậm chí ngay cả mặt hàng gạo của Thái Lan…

Các sản phẩm sẽ được phải cạnh tranh bằng chất lượng và giá cả

Trước khi nói đến cơ hội, phải thẳng thắn nhìn nhận những thách thức trước TPP là rất lớn. Hiện tại, chúng ta đang ở trình độ phát triển rất thấp. Việt Nam là thấp nhất khi GDP trên đầu người chỉ khoảng 2.000 USD trong 12 nước tham gia TPP. Nước thấp gần chúng ta nhất hiện nay cũng đã hơn 5.000 USD. Các nước dẫn đầu như Hoa Kỳ, Nhật Bản… có GDP khoảng trên dưới 60.000 USD. Việt Nam phải chơi một sân chơi chung với họ, chấp nhận tất cả điều kiện chung mà TPP đặt ra. Đây là một thách thức rất lớn.

Tuy nhiên, khi đã bước chân lên “con thuyền” TPP, những ưu đãi đó sẽ bị gạt sang một bên, luật chơi đã rõ ràng, cơ hội cho những người muốn làm thật, muốn cống hiến và quan trọng hơn cả là chúng ta đã được xếp ngang hàng với những nước tiên tiến. Khi đó, doanh nghiệp sẽ phải cạnh tranh bằng chất lượng, giá cả. Bên cạnh đó là các vấn đề sở hữu trí tuệ, vấn đề dược phẩm, nông hóa phẩm, xử lý hình sự đối với những vi phạm về Sở hữu trí tuệ (ngoài vấn đề bản quyền còn có nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, kiểu dáng công nghiệp) cũng sẽ phải nghiêm túc thực hiện theo đúng luật chơi thế giới.

KH&CN: Yếu tố then chốt

Tất cả những luật chơi này sẽ được thẳng thắn đặt lên bàn và doanh nghiệp sẽ chỉ có hai cách lựa chọn: chấp nhận hoặc tự đào thải mình. Nói như Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân: “Doanh nghiệp Việt Nam sẽ đỗ vỡ hàng loạt nếu không có sự chuẩn bị trước”. Và để giải quyết những thách thức này, KH&CN được xem có vai trò rất quan trọng và giải pháp chủ yếu để tìm lối thoát cho doanh nghiệp.

Thay đổi tư duy, nhận thức rõ cơ hội và thách thức là điều mà doanh nghiệp Việt Nam cần phải có sau sự kiện ký Hiệp định TPP. Nhận thức ở đây không chỉ dừng việc chúng ta cần thay đổi công nghệ, áp dụng đổi mới sáng tạo, đưa công nghệ mới tiên tiến vào sản xuất… Điều này cần nhưng chưa đủ, bởi KH&CN cần có thời gian. Thay đổi một dây chuyền sản xuất bằng việc mua máy mới thay máy cũ cũng cần phải tính đến việc làm chủ công nghệ, quản lý hệ thống sản phẩm theo quy trình ISO, vấn đề bản quyền, sở hữu trí tuệ… Tất cả đều có sự hiện diện của KH&CN.

KH&CN được xem có vai trò rất quan trọng và giải pháp chủ yếu để tìm lối thoát cho doanh nghiệp trong sân chơi TPP

Việc nghiên cứu thị trường KH&CN cũng là rất cần thiết. Cập nhật những thông tin công nghệ mới, tránh là bãi rác công nghệ cũng cần có sự tham gia của các nhà quản lý, nhà khoa học sát cánh bên doanh nghiệp. Bên cạnh đó, việc đánh giá nhu cầu công nghệ, mức độ; tốc độ đổi mới công nghệ; giá trị giao dịch công nghệ… cũng cần được cập nhật.

Một sân chơi mới đã mở ra, có thể nói đây là lần hội nhập quốc tế thứ 2 của Việt Nam kể từ khi chúng ta gia nhập WTO, tuy nhiên lần này ở một mức độ khác cả về bề rộng lẫn chiều sâu... Cuộc chơi nào thời cơ và thách thức cũng đan xen nhưng với TPP có thể cơ hội sẽ là chủ yếu.

TPP là gì?

(Trans-Pacific Partnership) là Hiệp định đối tác kinh tế Thái Bình Dương, bao gồm 12 quốc gia: Úc, Brunei, Chile, Nhật Bản, Mỹ, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Canada và Việt Nam.

TPP có tầm quan trọng thế nào?

Khi Hiệp định TPP được ký kết, các nước thành viên phải đưa mức thuế xuất nhập khẩu về bằng 0%, gỡ bỏ mọi rào cản trong giao thương hàng hóa, dịch vụ.

Các lĩnh vực sẽ nhận sự thay đổi lớn nhất là: Kinh tế, môi trường, văn hóa, đạo đức kinh doanh.

Mục đích của TPP là gì?

Mục đích ban đầu: Là một thỏa thuận kinh tế giữa 4 quốc gia gồm Brunei, Chile, New Zealand, Singapore vào năm 2005, có hiệu lực từ ngày 28/5/2006.

Mục đích hiện tại: Xóa bỏ hoàn toàn các loại thuế và rào cản xuất nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ giữa các nước, nói đơn giản, thì bạn có cơ hội rất lớn để mua một chiếc Macbook Pro hoặc iPhone bằng với giá bán ở Mỹ trong những năm tới.

Bên cạnh yêu cầu giảm thuế về 0%, tất nhiên chất lượng sản phẩm và tay nghề lao động của các nước thành viên phải theo một quy chuẩn chung, điều đó cho thấy, các sản phẩm chất lượng kém, không đạt chuẩn sẽ bị cạnh tranh trực tiếp trên sân nhà.

BÀI VIẾT KHÁC

Hội thảo khoa học về phần mềm web quản lý, thống kê, tổng hợp, xử lý thông tin hệ thống công trình thủy lợi, phòng chống thiên tai và tài liệu hướng dẫn sử dụng

Ngày 12/12/2025, Trung tâm Tư vấn quản lý thuỷ nông có sự tham gia của người dân (PIM) - Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội thảo về phần mềm web quản lý, thống kê, tổng hợp, xử lý thông tin hệ thống công trình thuỷ lợi, phòng chống thiên tai và tài liệu hướng dẫn sử dụng.

Ngày 12/12/2025

Tập huấn sử dụng Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực của Bộ Khoa học và Công nghệ

Ngày 11/12/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị tập huấn hướng dẫn sử dụng Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cho các cán bộ, công chức địa phương trực tiếp tham gia giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính lĩnh vực của Bộ.

Ngày 11/12/2025

Hướng tới xây dựng thị trường công nghệ hiện đại, minh bạch và hiệu quả

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ hướng tới mục tiêu xây dựng thị trường công nghệ hiện đại, minh bạch và hiệu quả; thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực công nghệ và tăng sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số.

Ngày 10/12/2025

Thông qua 25 nghị quyết và bế mạc Kỳ họp thứ Hai - HĐND tỉnh khóa XIX

Sau 2,5 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, với tinh thần dân chủ, trách nhiệm cao trước cử tri và Nhân dân trong tỉnh, sáng ngày 10/12/2025, Kỳ họp thứ Hai - HĐND tỉnh khóa XIX đã thông qua 25 nghị quyết và bế mạc.

Ngày 10/12/2025

Tập huấn kỹ năng quản trị hệ thống thông tin và ứng dụng AI trong quản lý nhà nước

Ngày 10/12/2025, tại phường Hòa Bình, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Phú Thọ đã tổ chức lớp tập huấn chuyên sâu về quản trị hệ thống thông tin dùng chung và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho đội ngũ công chức chuyên trách, phụ trách chuyển đổi số của UBND cấp xã.

Ngày 10/12/2025

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ giải trình một số nội dung về khoa học công nghệ, chuyển đổi số tại Kỳ họp thứ Hai - HĐND tỉnh khóa XIX

Sáng ngày 10/12/2025, tại phiên làm việc của Kỳ họp thứ Hai - HĐND tỉnh khóa XIX, đồng chí Nguyễn Minh Tường - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ đã phát biểu giải trình làm rõ một số nội dung về khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

Ngày 10/12/2025

Thông báo