Hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo nền tảng mới cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phát triển

Phát biểu tại Hội nghị tập huấn công tác quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo do Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức sáng 15/10/2025, Thứ trưởng Lê Xuân Định nhấn mạnh, đây là thời điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi 3 lĩnh vực trụ cột của Bộ gồm tiêu chuẩn đo lường chất lượng, an toàn bức xạ và hạt nhân, thông tin - thống kê và đánh giá KH&CN đang được thiết lập lại hành lang pháp lý một cách căn bản, theo hướng tiếp cận mới, hiện đại và hiệu quả hơn.

Thứ trưởng Lê Xuân Định cho biết, tại Kỳ họp thứ 9 vừa qua, Quốc hội khóa XV đã thông qua hai dự án luật quan trọng là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Đây là bước ngoặt lớn, tạo nền tảng pháp lý mới cho công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực Tiêu chuẩn đo lường chất lượng, lĩnh vực có mức độ tương tác trực tiếp và sâu rộng nhất với người dân và doanh nghiệp.

Hiện Bộ KH&CN đang khẩn trương xây dựng các nghị định và văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, có tính khả thi cao khi đưa luật vào cuộc sống.

Thứ trưởng Lê Xuân Định phát biểu tại Hội nghị.

Thứ trưởng Lê Xuân Định cũng cho biết, lĩnh vực an toàn bức xạ và hạt nhân cũng đang bước vào giai đoạn hoàn thiện khung pháp lý, chuẩn bị cho sự phát triển lâu dài.

Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua là dấu mốc quan trọng, góp phần củng cố hành lang pháp lý cho công tác quản lý, giám sát an toàn và phát triển ứng dụng năng lượng nguyên tử tại Việt Nam. Đây được xem là bước chuẩn bị cần thiết cho tiến trình xây dựng nhà máy điện hạt nhân trong tương lai, bảo đảm việc quản lý nhà nước trong lĩnh vực này được thực hiện chặt chẽ, theo đúng chuẩn mực quốc tế.

Ở lĩnh vực thông tin - thống kê và đánh giá khoa học công nghệ, Thứ trưởng Lê Xuân Định cho biết, cách tiếp cận trong thời gian tới sẽ được đổi mới mạnh mẽ, chuyển từ quản lý theo đầu vào sang quản lý theo đầu ra, hướng tới quản trị bằng kết quả và hiệu quả thực chất.

Muốn làm được điều đó, các địa phương cần chú trọng hoạt động đánh giá, coi đây là công cụ then chốt trong phân bổ nguồn lực cho KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Toàn cảnh Hội nghị.

Thứ trưởng đề nghị các Sở KH&CN xây dựng bộ phận đánh giá có năng lực chuyên môn để tham mưu cho lãnh đạo Sở trong việc phân bổ, sử dụng hiệu quả ngân sách, đồng thời làm căn cứ đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị và địa phương.

Thứ trưởng khẳng định, cả 3 lĩnh vực nói trên đều giữ vai trò đặc biệt quan trọng và có mối liên hệ chặt chẽ với nhau: Thông tin - thống kê là nền tảng quản lý, Tiêu chuẩn đo lường chất lượng là cầu nối trực tiếp giữa KH&CN với doanh nghiệp và người dân, An toàn bức xạ và hạt nhân là lĩnh vực chuyên sâu, mang tính đặc thù cao.

Đáng chú ý, trong tiến trình phân cấp, phân quyền hiện nay, lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng là một trong những lĩnh vực được phân cấp mạnh mẽ nhất, thể hiện rõ trách nhiệm và vai trò của các địa phương trong việc triển khai chính sách KH&CN gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Thứ trưởng chỉ rõ, sau khi Nghị quyết 57-NQ/TW được ban hành, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của các cấp ủy và chính quyền địa phương. Do đó, công tác chỉ đạo, điều hành trong lĩnh vực này phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, mang tính hệ thống, không chỉ trong phạm vi ngành dọc mà còn gắn kết chặt chẽ với các lĩnh vực khác, nhằm tạo chuyển biến thực chất trong đời sống kinh tế - xã hội.

Thứ trưởng cũng đề nghị các địa phương tăng cường phối hợp, thiết lập kênh liên lạc thường xuyên với Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân và Cục Thông tin, thống kê. Sự phối hợp chặt chẽ, trao đổi kịp thời sẽ giúp tháo gỡ khó khăn, thống nhất cách hiểu và triển khai các nhiệm vụ hiệu quả hơn trong thực tiễn.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã trình bày các tham luận về: Quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng; Quản lý nhà nước về năng lượng nguyên tử bảo đảm an toàn bức xạ và hạt nhân; Một số vấn đề mới trong công tác quản lý nhà nước về thông tin, thống kê, đánh giá hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Hội nghị là dịp để các đại biểu chia sẻ, trao đổi, thảo luận, góp phần nâng cao năng lực quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở cả trung ương và địa phương, đưa chính sách vào cuộc sống một cách hiệu quả.

Trung tâm Truyền thông Khoa học và Công nghệ