Giải pháp kỹ thuật nâng cao năng suất, chất lượng bưởi đặc sản đoan Hùng

 Trong khoảng thời gian từ 2001 – 2010 vùng bưởi đặc sản Đoan Hùng đã phải đối mặt với một số vấn đề như thoái hóa giống, năng suất và chất lượng giảm. Đặc biệt là hiện tượng mất mùa, suy giảm năng suất trong nhiều năm liên tục đã khiến người dân chán nản, không yên tâm khi đầu tư chăm sóc. Trước thực trạng này, một số nghiên cứu nhằm khắc phục hiện tượng trên đã được triển khai.

Người dân xã Chí Đám (Đoan Hùng) nhân giống bưởi đặc sản bằng phương pháp chiết cành. Ảnh: Lê Tuấn

Từ năm 2005, Viện Nghiên cứu Rau quả đã có những nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân suy giảm năng suất các giống bưởi Phúc Trạch tại Hà Tĩnh, bưởi Khả Lĩnh ở Yên Bái và tìm biện pháp khắc phục. Kết quả nghiên cứu đã xác định được một số nguyên nhân chính làm suy giảm năng suất, chất lượng quả của các giống bưởi và đưa ra được một số biện pháp kỹ thuật khắc phục có hiệu quả, bước đầu khôi phục được năng suất và chất lượng quả của các giống bưởi đặc sản này. Nhằm kiểm chứng các biện pháp kỹ thuật đã có trên giống bưởi Đoan Hùng, trong năm 2008, Viện Nghiên cứu Rau quả đã xây dựng mô hình thí điểm trên diện tích 0,5 ha.

Qua điều tra đánh giá hiện trạng sản xuất bưởi đặc sản Đoan Hùng có thể thấy điều kiện khí hậu của huyện Đoan Hùng nhìn chung thuận lợi cho sinh trưởng của cây bưởi. Các yếu tố thời tiết như nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa,… đều nằm trong giới hạn thích hợp so với yêu cầu sinh thái của cây bưởi và không có sự khác biệt nhiều ở giai đoạn bưởi đặc sản Đoan Hùng được mùa và giai đoạn mất mùa. Xét tổng thể các yếu tố dinh dưỡng của các loại đất trồng bưởi ở Chí Đám đều thấp hơn so với ngưỡng thích hợp. Để cây bưởi đặc sản sinh trưởng tốt hơn, việc bổ sung các loại phân bón là cần thiết. Bên cạnh đó, hiểu biết của các hộ trồng bưởi về kỹ thuật canh tác và quản lý vườn còn hạn chế, các biện pháp kỹ thuật cơ bản như bón phân, cắt tỉa, tưới nước và phòng trừ sâu bệnh hại không được người dân áp dụng hoặc áp dụng không đồng bộ. Đây có thể là yếu tố hạn chế đến sinh trưởng, phát triển của bưởi đặc sản. Việc nhận biết về sâu bệnh hại và phòng trừ của người trồng bưởi mới chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, chưa có cơ sở khoa học là một trong những yếu tố hạn chế gây suy giảm năng suất, chất lượng của quả bưởi đặc sản.

Các nghiên cứu đã được tiến hành như nghiên cứu ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến năng suất và chất lượng quả bưởi, nghiên cứu ảnh hưởng của phương pháp thụ phấn khác nhau, nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón, tưới nước, thời điểm khoanh vỏ, bao quả đến năng suất, chất lượng bưởi Đoan Hùng đã cho kết quả khả quan. Các giải pháp được đưa ra và được tiến hành đồng bộ như cắt tỉa, bón phân, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh,… đặc biệt, giải pháp có sử dụng biện pháp kỹ thuật thụ phấn bổ sung, đây được xem là biện pháp kỹ thuật then chốt trong việc khắc phục hiện tượng mất mùa của bưởi đặc sản Đoan Hùng. Giải pháp này chưa được áp dụng tại huyện Đoan Hùng, khi áp dụng thấy rõ tính ưu việt hơn so với những giải pháp hiện có tại huyện.