“Lương 3 triệu đồng, nhiều tiến sỹ bỏ việc”: Chỉ nhà khoa học không có phụ cấp

Ngành khoa học công nghệ là ngành duy nhất không có phụ cấp. Ảnh: Hồng Vĩnh.

“Ngành giáo dục, phụ cấp nghề nghiệp là 25%, công chức là 30%, chỉ riêng các nhà khoa học không có bất cứ phụ cấp nào ngoài lương cơ bản”, GS.TSKH Dương Ngọc Hải, Phó chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nói về bất cập trong đãi ngộ với các nhà khoa học.

Vì sao ngành khoa học và công nghệ (KH&CN) lại là ngành duy nhất không có phụ cấp? Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Văn Tùng cho biết, Bộ đã nhiều lần đề cập đến chế độ phụ cấp cho cán bộ nghiên cứu nhưng các cơ quan quản lý liên quan cho biết, sẽ không cấp phụ cấp nghề nữa nên không có. Theo TS Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ KH&CN, dù cơ quan quản lý liên quan cho biết, không cấp phụ cấp cho các ngành nhưng cuối cùng chỉ có ngành khoa học công nghệ là không có phụ cấp.

Theo ông Trần Anh Tuấn, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, từ trước đến giờ ngành KH&CN không có chính sách phụ cấp. Bộ KH&CN và Bộ Nội vụ đã báo cáo Chính phủ việc này. Tuy nhiên thời gian qua, tạm thời chưa quy định chế độ phụ cấp cho các ngành để chờ đề án cải cách tổng thể tiền lương. “Sắp tới, trong đề án cải cách tổng thể tiền lương sẽ nghiên cứu, xem xét phụ cấp cho các nhà khoa học cũng như nhiều ngành khác để đảm bảo có sự thống nhất hài hòa, tránh tình trạng ngành này có, ngành kia chưa có”, ông Tuấn nói.

Khó thu hút và giữ chân người giỏi
Vậy trong thời gian chờ đề án, làm sao tăng chế độ đãi ngộ của cán bộ nghiên cứu trong bối cảnh thu nhập quá thấp hiện nay? Thứ trưởng Trần Văn Tùng cho biết, đối với một số ngành đặc thù phải xin cơ chế riêng. Thời gian qua, chỉ có một lĩnh vực của KH&CN là năng lượng nguyên tử được có chính sách đặc thù nhằm thu hút nhân lực. Các lĩnh vực còn lại vẫn trong cơ chế chung.

Ngoài ra, để sử dụng, trọng dụng nhà khoa học, tháng 5/2014, Chính phủ đã ban hành Nghị định 40 quy định về sử dụng, trọng dụng cá nhân hoạt động KH&CN, đề xuất các ưu đãi cho cán bộ hoạt động trong lĩnh vực này. Thông tư liên tịch hướng dẫn thực hiện chính sách sử dụng, trọng dụng cá nhân hoạt động KH&CN được ban hành tháng 11/2015. Tuy nhiên, ngay cả khi chính sách này đi vào cuộc sống, chỉ một bộ phận rất nhỏ các nhà khoa học có được chính sách đãi ngộ tốt hơn.

“Ưu đãi những người đặc biệt xuất sắc là chính sách đúng nhưng chưa đủ. Số lượng cán bộ đạt tiêu chí ưu đãi của Nghị định 40 sẽ rất ít, phần lớn các cán bộ nghiên cứu còn lại cũng là những người có thành tích tốt, hầu hết học ở nước ngoài về. Nếu không có chính sách đãi ngộ tốt, lương TS ở mức 3 triệu đồng như hiện nay thì không thể giữ chân được”, PGS.TS Trương Xuân Lam, Phó Viện trưởng Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cho biết.

Theo PGS.TS Trương Xuân Lam, Nghị định 40 về chính sách trọng dụng, sử dụng cán bộ hoạt động KH&CN chỉ ưu đãi với nhóm các nhà khoa học đầu ngành, nhà khoa học thực hiện nhiệm vụ KH&CN cấp quốc gia đặc biệt quan trọng và các nhà khoa học trẻ tài năng. Để được hưởng các chính sách ưu đãi này, nhà khoa học phải đáp ứng rất nhiều tiêu chuẩn khắt khe. Do đó, chính sách này chỉ đãi ngộ được một bộ phận rất ít cán bộ KH&CN.

“Ưu đãi những người đặc biệt xuất sắc là chính sách đúng nhưng chưa đủ. Số lượng cán bộ đạt tiêu chí ưu đãi của Nghị định 40 sẽ rất ít, phần lớn các cán bộ nghiên cứu còn lại cũng là những người có thành tích tốt, hầu hết học ở nước ngoài về. Nếu không có chính sách đãi ngộ tốt, lương TS ở mức 3 triệu đồng như hiện nay thì không thể giữ chân được”, PGS.TS Trương Xuân Lam nói.

Theo GS.TSKH Dương Ngọc Hải, tại Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, mức lương trung bình của thạc sỹ trên dưới 3 triệu đồng, của TS dưới 5 triệu đồng. Ngoài mức lương cơ bản, các nhà khoa học có thêm thu nhập từ đề tài nghiên cứu. Tuy nhiên, các đề tài nghiên cứu lúc có, lúc không, tùy thuộc vào ngành nghiên cứu. Đặc biệt, các nhà khoa học trẻ không dễ để tiếp cận được với các đề tài nghiên cứu. “Chúng tôi có chính sách hỗ trợ mỗi nhà khoa học trẻ khoảng 30-50 triệu đồng tiền nghiên cứu mỗi năm. Tuy nhiên cũng phải cạnh tranh rất mạnh, năm người chỉ một người có được đề tài. Vì thế việc thu hút người giỏi về làm việc rất khó khăn”, GS Hải nói.

BÀI VIẾT KHÁC

Công dân số - nền tảng xây dựng xã hội số

Với phương châm “lấy người dân làm trung tâm, chủ thể, động lực và mục tiêu”, quá trình triển khai các nhiệm vụ về chuyển đổi số (CĐS), Phú Thọ chú trọng thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi, thúc đẩy người dân tham gia vào quá trình CĐS. Qua đó, giúp mỗi người dân được đón nhận, trải nghiệm các công nghệ mới và những tiện ích thiết thực mà CĐS mang lại.

Ngày 08/01/2026

Phú Thọ ra quân Tổng điều tra kinh tế năm 2026

Sáng 7/1/2026, tại phường Việt Trì, Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ ra quân cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Tới dự lễ ra quân có đồng chí Phan Trọng Tấn - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 tỉnh Phú Thọ; lãnh đạo Cục Thống kê, các sở, ban, ngành và phường Việt Trì.

Ngày 08/01/2026

Quốc hội Việt Nam: 80 năm hiện thân ý chí, khát vọng và quyền làm chủ của nhân dân

Sáng 6/1, Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026) được tổ chức trọng thể tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội. Tổng Bí thư Tô Lâm dự và có bài phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ.

Ngày 08/01/2026

Triết học phải dẫn đường kiến tạo tương lai

Chiều ngày 06/01/2025, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Nguyễn Mạnh Hùng cùng đoàn công tác Bộ KH&CN đã đến thăm và làm việc tại Viện Triết học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Ngày 07/01/2026

Ngành Khoa học và Công nghệ Phú Thọ: Niềm tin và kỳ vọng vào nhiệm kỳ mới

Trong dòng chảy phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tỉnh Phú Thọ đang đứng trước những thời cơ mới để bứt phá. Sau điều chỉnh địa giới hành chính, Phú Thọ không chỉ mở rộng không gian phát triển mà còn sở hữu dư địa lớn để chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ngày 07/01/2026

Công bố các luật do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì soạn thảo

Chiều ngày 05/01/2026, tại Phủ Chủ tịch, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 13 luật vừa được Quốc hội khóa XV thông qua. Trong đó, các đạo luật do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và năng lực cạnh tranh quốc gia, như: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ; Luật Trí tuệ nhân tạo; Luật sửa đổi, bổ sung ...

Ngày 06/01/2026

Thông báo